Günümüzde teknoloji ve yenilik temelli üretim, firmaların rekabet gücünü belirleyen en önemli unsurlardan biri hâline geldi. Özellikle Ar-Ge faaliyetleri yürüten işletmeler için teknoparklar, hem maddi hem de kurumsal avantajlar sunan stratejik merkezlerdir. Peki bir firma teknoparka nasıl taşınır? Teknoparkta yer almanın avantajları nelerdir?
Teknopark Nedir?
Teknoparklar (resmî adıyla Teknoloji Geliştirme Bölgeleri), üniversiteler, araştırma kurumları ve özel sektör arasındaki işbirliğini artırmak amacıyla kurulan özel alanlardır. Bu bölgelerde, firmalar Ar-Ge projelerini yürütür, üniversitelerle ortak çalışmalar yapar ve yenilikçi ürünler geliştirir.
Türkiye’de teknoparklar, 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu kapsamında faaliyet gösterir ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından denetlenir. Bugün ülke genelinde 90’ın üzerinde aktif teknopark bulunuyor ve binlerce firma bu yapılarda faaliyet gösteriyor.
Teknoparkın Firmalara Sağladığı Avantajlar Nelerdir?
Bir işletmeyi teknoparka taşımak, yalnızca fiziksel bir adres değişikliği değil, aynı zamanda vergi, Ar-Ge ve iş birliği fırsatları açısından ciddi bir dönüşüm anlamına gelir.
1. Vergi Avantajları
Teknoparklarda faaliyet gösteren firmalar önemli mali muafiyetlerden yararlanır:
- Gelir ve kurumlar vergisi muafiyeti: Ar-Ge ve yazılım gelirleri için uygulanır.
- Personel gelir vergisi istisnası: Teknopark personelinin maaşlarından gelir vergisi kesilmez.
- KDV istisnası: Yazılım teslimleri ve hizmetleri KDV’den muaftır.
Bu avantajlar, firmaların maliyetlerini ciddi oranda düşürür ve kaynaklarını Ar-Ge yatırımlarına yönlendirmelerini sağlar.
Örnek olarak 50.000 TL Net ücret alan bir çalışan üzerinden hesaplama yapılırsa şu veriler elde edilir;
| 50.000 tl Net Ücret alan 1 Personelin 2025 yılı için İşverene Maliyeti: | 1.044.390 TL | (Net ücretin 1.7 katı olarak da değerlendirilebilir) | ||||
| 50.000 tl Net Ücret alan 1 Personelin Teknokentte Yer Alan Bir Firma Personelinin 2025 yılı için İşverene Maliyeti | 785.394 TL | (Net ücretin 1.3 katı olarak da değerlendirilebilir) | ||||
| Personel Başına Tasarruf | 258.996 TL | |||||
2. Ar-Ge Ekosistemine Erişim
Teknoparklar, üniversitelerle iç içe çalışır. Bu sayede firmalar akademisyenlerle işbirliği yapabilir, laboratuvar ve araştırma altyapısından yararlanabilir. Ayrıca aynı alanda faaliyet gösteren girişimlerle etkileşim, bilgi paylaşımı ve ortak proje imkânı doğar.
3. Ulusal ve Uluslararası Desteklere Erişim
Teknopark firmaları, TÜBİTAK, KOSGEB veya Avrupa Birliği fonları gibi Ar-Ge desteklerine başvururken öncelikli değerlendirilebilir. Bu durum, yeni projelere finansman sağlama açısından büyük avantaj yaratır.
4. İtibar ve Güven
Bir firmanın teknoparkta yer alması, müşteriler ve yatırımcılar gözünde markaya güven kazandırır. “Teknopark firması” unvanı, hem yerel hem de uluslararası pazarda prestij unsuru olarak görülür.
5. Gelişen İş Ağı
Teknoparklar, sık sık düzenlenen seminer, hızlandırıcı program ve networking etkinlikleriyle firmalara yeni işbirlikleri kurma fırsatı sunar.
Firmamı Teknoparka Nasıl Taşırım?
Bir firmanın teknoparka taşınması, aslında o bölgeye proje bazlı kabul anlamına gelir. Yani bir işletme, teknoparkta yer almak istiyorsa öncelikle Ar-Ge veya yazılım geliştirme odaklı bir proje ile başvuru yapmalıdır. Süreç genel hatlarıyla şu şekildedir:
1. Uygun Teknoparkın Seçilmesi
Her teknoparkın kendi odak alanı ve başvuru kriterleri bulunur. Firmanızın faaliyet alanına (örneğin bilişim, sağlık teknolojileri, enerji, savunma sanayi vb.) uygun bir teknopark seçmek sürecin ilk adımıdır.
2. Proje Başvurusu Hazırlığı
Başvuru, sadece şirket bilgisiyle değil, aynı zamanda proje fikri üzerinden yapılır. Teknoparka sunulacak proje; yenilikçi, Ar-Ge içeriği olan ve ticarileşme potansiyeli taşıyan bir çalışma olmalıdır.
Proje önerisinde genellikle şu bilgiler yer alır:
- Projenin amacı ve hedefleri
- Kullanılacak teknolojiler
- Beklenen çıktılar
- Ekibin yetkinlikleri
3. Başvurunun Yapılması
Seçilen teknoparkın web sitesinde yer alan başvuru formu doldurularak proje sunulur. Başvuru genellikle çevrimiçi sistem üzerinden yapılır. Değerlendirme süreci, teknoparkın akademik komitesi tarafından yürütülür ve proje Ar-Ge kriterlerine göre incelenir.
4. Kabul ve Yerleşim Süreci
Proje onaylandığında firma ile teknopark yönetimi arasında kira sözleşmesi yapılır ve şirket teknopark adresinde faaliyet göstermeye başlar. Firmalar, ofis alanlarını genellikle kiralar; bazı teknoparklar sanal ofis veya ortak çalışma alanı da sunar.
Teknoparka Taşınırken Dikkat Edilmesi Gerekenler
Teknoparka kabul edilmek, her firma için otomatik bir hak değildir. Projenizin Ar-Ge niteliği yüksek olmalı, yenilik içermeli ve ticarileşme potansiyeli taşımalıdır. Ayrıca, teknoparkta yürütülecek faaliyetlerin yalnızca Ar-Ge ve yazılım geliştirme ile sınırlı olması gerekir; üretim, pazarlama veya satış gibi faaliyetler teknopark dışında yapılmalıdır.
Bir firmayı teknoparka taşımak, sadece bir adres değişikliği değil, geleceğe dönük bir yatırım kararıdır. Teknopark ortamında yer almak; vergi avantajları, güçlü iş ağı, üniversite işbirlikleri ve yenilikçi ekosistem sayesinde işletmelerin hızla büyümesini ve teknolojiye dayalı bir yapıya dönüşmesini sağlar. Ar-Ge odaklı her firma için teknoparklar, sürdürülebilir büyümenin en stratejik kapısıdır.