İhtisas Serbest Bölgeleri (İSB) Rehberi: Bilişim ve Teknoloji Şirketleri İçin Nakdi Hibe ve Vergi Avantajları

Teknoloji ve yazılım dünyasında oyunun kuralları değişiyor. Yıllardır bildiğimiz “Serbest Bölge” kavramı, yerini çok daha güçlü bir modele bırakıyor: İhtisas Serbest Bölgeleri (İSB). Klasik serbest bölgelerin sunduğu vergi muafiyetlerinin üzerine, doğrudan kira ve personel maaş ödemesi gibi nakdi desteklerin eklendiği bu yeni model, ihracat odaklı şirketler için kaçırılmayacak bir fırsat.

Eğer bir yazılım şirketi, oyun geliştiricisi, yüksek teknoloji üreten bir sanayici veya global vizyonu olan bir startup iseniz, bu rehber büyüme stratejinizde yeni bir sayfa açacak.

1. İhtisas Serbest Bölgesi Nedir? Klasik Serbest Bölgeden Farkı Ne?

İhtisas Serbest Bölgesi, döviz kazandırıcı hizmet sektörleri (yazılım, bilişim, oyun vb.) ile Ar-Ge yoğun ve yüksek teknolojili mal üretimi yapan sektörlerin kümelendiği özel alanlardır.

Peki, İhtisas Serbest Bölgesi nerede? Türkiye’de Cumhurbaşkanı Kararı ile belirlenen ve ilan edilen bu bölgeler, ihracat potansiyeli yüksek firmaları bir araya getirerek uluslararası rekabet güçlerini artırmayı hedefler.

Kritik Fark: Klasik serbest bölgelerde genellikle sadece vergi avantajları (Kurumlar Vergisi, KDV vb.) bulunurken; İhtisas Serbest Bölgelerinde buna ek olarak Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu (DFİF) üzerinden sağlanan doğrudan nakdi destekler (Maaş ve Kira ödemeleri) vardır. Yani devlet, operasyonel maliyetlerinize (OPEX) doğrudan ortak olur.

2. İhtisas Serbest Bölgelerinde Kimler Yer Alabilir? Başvuru Şartları

Bu ekosistemde yer almak için belirli bir niteliğe sahip olmanız gerekir. İhtisas Serbest Bölgesi başvuru şartları şunlardır:

Sektör: Yazılım veya bilişim ürünü üretenler, yüksek teknolojili imalat yapanlar veya Bakanlıkça belirlenen diğer döviz kazandırıcı hizmet sektörleri.

Kurumsal Geçmiş: Başvuran firmanın kural olarak en az 3 yıl önce kurulmuş olması ve ihracat tecrübesine sahip olması beklenir.

Yurt Dışı Şirketler: Yurt dışında yerleşik teknoloji şirketleri de Türkiye’de şube açarak veya şirket kurarak bu desteklerden yararlanabilir.

Startuplar ve Girişimciler: 3 yıllık kuruluş şartını sağlamayan genç girişimler için kapılar kapalı değil. İhtisas serbest bölgesinde onlar için ayrılan “sınırlı alanlarda” yer olması ve başvurunun uygun görülmesi halinde faaliyet gösterebilirler.

3. İhtisas Serbest Bölgelerinde Sunulan Teşvikler ve Vergi İstisnaları (5 Detaylı Örnek)

İSB’ler, operasyonel maliyetlerinizi %50 oranında düşürmek için tasarlanmıştır. İşte sektörlere göre avantaj senaryoları:

Örnek 1: Yazılım Firması İçin Personel Maaş Desteği

Bir yazılım ihracatçısı, aylık brüt maliyeti 2.500 USD olan nitelikli bir yazılımcı istihdam ettiğinde;

Destek: Bu personelin brüt ücretinin %50’si devlet tarafından ödenir.

Limit: Personel başına yıllık 15.000 USD’ye kadar hibe alınabilir.

Kapasite: Toplamda 10 personele kadar bu destekten yararlanılabilir.

Örnek 2: Oyun Geliştirme Stüdyosu İçin Kira Desteği

Bir oyun firması, İSB içerisinde modern bir ofis kiraladı. Yıllık kira gideri 100.000 USD.

Destek: Kira bedelinin %50’si, yani 50.000 USD şirkete geri ödenir.

Limit: Yıllık 75.000 USD’ye kadar kira desteği alınabilir.

Örnek 3: Yüksek Teknoloji Üreticisi (Startup)

3 yıldan genç bir medikal teknoloji girişimi, özel kuluçka alanına kabul edildi.

Avantaj: 3 yıllık geçici faaliyet ruhsatı ile bölgeye girer ve kira/personel desteklerinden hemen yararlanmaya başlar.

Süre: Bu 3 yılın sonunda performansına göre ruhsatı uzatılır.

Örnek 4: Yabancı Yatırımcı Şubesi

Global bir veri analitiği şirketi İstanbul’da şube açtı.

Avantaj: Hem Türkiye’deki nitelikli mühendisleri istihdam ederken personel desteği alır hem de elde ettiği kârı herhangi bir stopaj ödemeden yurt dışındaki merkezine transfer edebilir.

Örnek 5: Vergi Avantajları (Genel Serbest Bölge Mevzuatı)

İSB’deki firmalar nakdi desteklerin yanı sıra;

• Ürettikleri yazılım/ürünü ihraç ettikleri sürece Kurumlar Vergisi ödemezler.

• Bölge içindeki mal ve hizmet alımlarında KDV ödemezler.

• Personel maaşlarında Gelir Vergisi istisnasından yararlanırlar (Üretimin %85’i ihraç edildiğinde).

4. İhtisas Serbest Bölgeleri Destek Tablosu

Aşağıdaki tablo, 2635 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile sağlanan ilave nakdi destekleri özetlemektedir

5. Başvuru ve Yürütme Süreçleri (5 Aşamalı Danışmanlık Yaklaşımımız)

İSB süreçleri bürokratik detaylar içerir. Profesyonel bir danışmanlık firması olarak, proje dosyasının hazırlanmasından paranın hesaba yatmasına kadar olan 5 aşamalı süreci sizin adınıza yönetiyoruz.

1. Fizibilite ve Stratejik Planlama

• Süreç: Şirketinizin NACE kodları, mali yapısı ve ihracat potansiyeli incelenerek İSB’ye uygunluğu analiz edilir.

• Rolümüz: Şirketinizin “İhtisas” tanımına uyup uymadığını belirler, yanlış başvuru ile zaman kaybetmenizi önleriz.

2. Faaliyet Ruhsatı Başvurusu ve Dosya Hazırlığı

• Süreç: Başvuru dilekçesi, EK-1 formu, ticaret sicil gazeteleri ve detaylı “Faaliyet Akış Şeması” hazırlanarak Bölge Müdürlüğü’ne sunulur.

• Rolümüz: Bürokratik yükü üzerinizden alır, projenizi Bakanlık kriterlerine göre (Teknoloji yoğunluğu, Ar-Ge niteliği) biz yazarız.

3. Ruhsat Alımı ve Şirket Kurulumu/Şubeleşme

• Süreç: Genel Müdürlük onayı sonrası 30 gün içinde kira sözleşmesi imzalanır ve Faaliyet Ruhsatı alınır.

• Rolümüz: Bölge işleticisi ile kira sözleşmesi müzakerelerini yönetir ve ruhsatın hızlı çıkmasını sağlarız.

4. Destek Kapsamına Alınma (Teşvik Başvurusu)

• Süreç: Yatırımlar tamamlandıktan ve personel işe alındıktan sonra “Destek Kapsamına Alınma” başvurusu (EK-2) yapılır.

• Rolümüz: Sanayi Sicil Belgesi ve Kapasite Raporu süreçlerini koordine eder, personelinizin “Nitelikli Personel” kriterlerine (mezuniyet, bölüm vb.) uygunluğunu denetleriz.

5. Aylık/Dönemsel Ödeme Takibi

• Süreç: Personel maaşları ve kiralar ödendikten sonra, üçer aylık dönemlerde (Ocak, Nisan, Temmuz, Ekim) ödeme talep dosyası (EK-3) hazırlanır.

• Rolümüz: SGK ve Vergi borcu sorgulamalarını yapar, eksiksiz dosya sunarak hibe ödemelerinin gecikmeden hesabınıza yatmasını sağlarız.

6. Başvuruda Dikkat Edilmesi Gereken Kritik Hususlar

İhtisas Serbest Bölgelerinde hata yapmamak ve hak kaybına uğramamak için şu noktalara dikkat edilmelidir:

Çifte Destek Yasağı: Aynı gider kalemi için (örneğin aynı personelin maaşı) hem İSB desteğinden hem de TÜBİTAK veya Teknokent desteğinden aynı anda yararlanamazsınız.

Nitelikli Personel Tanımı: Personel desteği alacağınız çalışanın mutlaka üniversitelerin (veya denkliği olan) en az 4 yıllık lisans programlarından mezun olması gerekir.

Serbest Bölge İşlem Formu (SBİF): Yapılan tüm yazılım ve hizmet satışları (App Store satışları dahil) için SBİF düzenlenmesi zorunludur. Bu, ihracatın kanıtı niteliğindedir.

Ödemelerin Belgelenmesi: Maaş ve kira ödemelerinin banka kanalıyla yapılması ve dekontların açıklama kısımlarının mevzuata uygun olması şarttır.

7. Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Soru: Şu an bir Teknokent firmasıyım, İhtisas Serbest Bölgesine geçebilir miyim? Cevap: Evet, geçebilirsiniz. Ancak Teknokent’teki vergi avantajlarınız devam ederken, İSB’nin sunduğu kira ve %50 personel maaş hibe desteğinden yararlanmak için operasyonunuzu buraya taşımanız maliyet avantajı yaratabilir. Danışmanlarımız sizin için karşılaştırmalı maliyet analizi yapmaktadır.

Soru: Start-up şirketim var, 3 yılı doldurmadım. Hiç şansım yok mu? Cevap: Şansınız var. Mevzuat, “nitelikli kullanıcılara yönelik sınırlı alanlarda” 3 yıl şartını aramadan 3 yıllık geçici ruhsat verilmesine imkan tanımaktadır. Projenizin niteliği burada belirleyicidir.

Soru: Destek ödemeleri TL mi yoksa Döviz mi ödenir?

Cevap: Harcamalarınızı (kira, maaş) hangi para birimiyle yaptıysanız, ödemeler Merkez Bankası çapraz kurları esas alınarak hesaplanır ve TL karşılığı olarak Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu’ndan hesabınıza yatırılır.

Soru: Yurt dışına yazılım satıyorum, fatura kesmek zorunda mıyım? Cevap: App Store, Google Play gibi platformlar üzerinden yapılan satışlarda toplu raporlar baz alınarak Serbest Bölge İşlem Formu düzenlenir, ayrıca Gümrük Beyannamesi açılmasına gerek yoktur. Bu süreçteki muhasebe entegrasyonunu biz sağlıyoruz.

Danışmanlık firması olarak; İhtisas Serbest Bölgeleri sürecinde şirketinizin stratejik ortağı olarak hareket ediyoruz. Mevzuatın karmaşık yapısında kaybolmadan, maksimum hibe ve vergi avantajına ulaşmanız için başvuru dosyanızın hazırlanmasından, banka hesabınıza teşvik ödemesinin girdiği ana kadar süreci yönetiyoruz.

Hemen bizimle iletişime geçin, firmanızın İhtisas Serbest Bölgesi potansiyelini ücretsiz analiz edelim.