Belgeler

TISAX Nedir, Nasıl Alınır? Etiketler ve Devlet Desteği

22 Kasım 2026

Kısaca: TISAX, otomotiv sektöründe bir tedarikçinin bilgi güvenliğini tek tip bir değerlendirmeyle göstermesini sağlayan sistemdir; ENX Association yürütür. Sonuç bir sertifika değil, üç yıl geçerli bir "TISAX etiketi"dir ve yalnız seçtiğiniz iş ortaklarıyla paylaşılır. Türkiye'de TISAX, Pazara Giriş Belgeleri listesinde (EK-1/B) yer alır; mal ihracatçıları giderin yarısını destek olarak alabilir.

Ne? Otomotiv sektörüne özgü bilgi güvenliği değerlendirmesi; sonuç "etiket"
Kim yürütür? ENX Association; değerlendirmeyi onaylı TISAX denetim kuruluşları yapar
Seviyeler AL2 (kanıtlarla, çoğunlukla uzaktan) · AL3 (yerinde inceleme dahil)
Geçerlilik Üç yıl
Devlet desteği Giderin %50'si (Pazara Giriş Belgesi Desteği)
Başvuru süresi Belgenin düzenlenme tarihinden itibaren 6 ay

TISAX nedir?

TISAX, otomotiv sektöründe bilgi güvenliğine standart ve ölçeklenebilir bir yaklaşım getirmek için geliştirildi. Değerlendirme, Alman otomotiv sanayi birliği VDA'nın yayımladığı Bilgi Güvenliği Değerlendirmesi (ISA) kataloğuna göre yapılır.

Süreç üç adımdır: ENX portalında kayıt, onaylı bir denetim kuruluşunun değerlendirmesi ve sonucun paylaşılması. Bir kez değerlendirilen şirket, sonucunu birden fazla müşterisiyle paylaşabilir; her müşteri için ayrı denetime girmez.

AL2 ile AL3 farkı nedir?

  • AL2: denetçi, kapsamdaki tüm lokasyonlarda öz değerlendirmenizin makul olup olmadığını kanıtlar üzerinden kontrol eder ve bilgi güvenliği sorumlusuyla, genellikle video görüşmeyle, konuşur.
  • AL3: kapsamlı doğrulamadır; belge incelemesi, görüşmeler ve yerinde inceleme yapılır.

Hangi seviyenin gerektiğini, müşterinizin istediği etiket belirler:

Etiket (değerlendirme hedefi) Ne için? Seviye
Confidential · Strictly confidential Gizli bilgiyle çalışma AL2 · AL3
High availability · Very high availability Sistemlerin kesintisiz çalışması AL2 · AL3
Proto parts · Proto vehicles Prototip parça ve araç AL3
Test vehicles · Proto events Test araçları, prototip etkinlikleri AL2
Data · Special data Kişisel verilerin korunması AL2 · AL3

Üst etiket alttakini kapsar: Strictly confidential, Confidential'ı; Very high availability, High availability'yi; Special data, Data'yı içerir. Yani müşteriniz "Strictly confidential" istiyorsa ayrıca "Confidential" için değerlendirmeye girmezsiniz.

TISAX ne işe yarar?

  • Otomotiv müşterisinin şartını karşılar: TISAX, sektörde tedarikçinin bilgi güvenliğini göstermenin ortak yoludur.
  • Bir değerlendirme, çok müşteri: sonuç ENX portalında seçtiğiniz iş ortaklarıyla paylaşılır; herkese açık değildir.
  • Dikkat: bir kez yapılan paylaşım geri alınamaz.

TISAX nasıl alınır?

  1. Gereken etiketi öğrenin: müşterinizin hangi etiketi istediğini yazılı alın; seviye buna göre belirlenir.
  2. ENX portalında kayıt olun: şirket ve kapsam bilgileri girilir; kayıt ücretlidir. AL2 tüm kapsam lokasyonlarını içerdiği için lokasyonları eksiksiz girin.
  3. Öz değerlendirmeyi yapın: ISA kataloğuna göre.
  4. Denetim kuruluşu seçin: ENX'in onayladığı TISAX denetim kuruluşlarından biri.
  5. Değerlendirme ve paylaşım: eksik çıkarsa düzeltici faaliyet planı ve takip değerlendirmesi yapılır; sonuç çıkınca etiketi müşterinizle paylaşırsınız.

Ne kadar sürer, ne kadar tutar? El kitabı kaydın ücretli olduğunu söyler ama tutar vermez; denetim ücreti için de resmî bir aralık yok, tutar denetim kuruluşunun teklifinde belirlenir. Etiket üç yıl geçerlidir.

Kimler TISAX alır?

Otomotiv üreticilerine ve büyük otomotiv tedarikçilerine çalışan, onların gizli bilgisini, prototiplerini ya da kişisel verisini işleyen şirketler. Parça üreticileri kadar mühendislik, yazılım ve test hizmeti veren şirketlerden de istenir. Farklı sektörlerden örnekler:

Sektör Örnek şirket Sık istenen etiket Hangi destek?
Otomotiv yan sanayi Avrupalı bir otomobil üreticisine parça üreten fabrika Confidential ya da Strictly confidential Pazara Giriş Belgesi Desteği, %50
Prototip üretimi Ön seri parça ya da prototip araç bileşeni üreten şirket Proto parts, Proto vehicles (AL3) Pazara Giriş Belgesi Desteği, %50
Elektronik ve kablo donanımı Araç elektroniği üreten ve müşterinin teknik çizimleriyle çalışan üretici Confidential Pazara Giriş Belgesi Desteği, %50
Mühendislik ve tasarım Otomotiv müşterisine tasarım ve simülasyon hizmeti veren büro Confidential Hizmet ihracatı listesinde yok
Yazılım Araç içi yazılım ya da bağlantılı araç çözümü geliştiren şirket Confidential, Data Hizmet ihracatı listesinde yok
Test ve etkinlik Test sürüşleri ya da prototip lansmanları düzenleyen şirket Test vehicles, Proto events (AL2) Hizmet ihracatı listesinde yok

Hangi etiketin gerektiğini müşteriniz belirler; tablodaki etiketler örnektir.

TISAX için devlet desteği var mı?

Evet, mal ihracatçıları için. TISAX, Pazara Giriş Belgeleri listesinde (EK-1/B) açıkça sayılır. İki yol var:

  • Pazara Giriş Belgesi Desteği: kendi ürettiği ya da ihraç ettiği ürünler için belge alan şirketler.
  • Marka ve TURQUALITY® programı: markası programda olan şirketler belge giderini programın kendi kalemiyle alır; program süresince bağımsız Pazara Giriş Belgesi Desteği kullanılamaz.

Hizmet ihracatçıları için durum farklı: TISAX, hizmet sektörlerinin desteklenen belgeler listesinde (EK-9) ve Sürdürülebilirlik Programı listesinde (EK-43) yer almıyor. Yazılım ya da mühendislik hizmeti ihraç ediyorsanız başvurudan önce İhracatçı Birliğinize danışın.

Ne kadar destek alabilirsiniz?

Giderin %50'si. Aşağıdaki hesap temsilî bir örnektir; tutarlar gerçek teklif değildir. Yıllık üst sınır destek sayfalarımızda yazar.

Belge / gider Örnek bedel Destek oranı Alınacak destek tutarı
TISAX değerlendirmesi (denetim kuruluşu ücreti) 500.000 TL %50 250.000 TL
Hazırlık danışmanlığı ve eğitim 150.000 TL Kapsam dışı 0 TL
Toplam 650.000 TL 250.000 TL

Örnek senaryo: Avrupalı bir otomobil üreticisine parça ihraç eden bir şirket, müşterisinin istediği "Confidential" etiketi için AL2 değerlendirmesine giriyor ve etiketi 10 Haziran'da alıyor. Denetim kuruluşuna ödediği 500.000 TL'nin yarısı, yani 250.000 TL, destek olarak geri dönebilir; başvurunun son günü 10 Aralık'tır. Etiket üç yıl geçerli olduğu için bir sonraki değerlendirme yaklaşık üç yıl sonra gelir; el kitabı yenilemeye bir yıl önceden başlamayı önerir.

  • Karşılananlar: listedeki belgenin alınması ve yenilenmesi için yapılan giderler. Marka ve TURQUALITY®'de test, müracaat, doküman inceleme, denetim, yıllık kullanım ve yenileme ücretleri.
  • Karşılanmayanlar: eğitim ve danışmanlık, yol ve konaklama. Marka ve TURQUALITY®'de danışmanlık ancak resmî başvuru yapıldıysa desteklenir.
  • Ek puan: Marka ve TURQUALITY®'de hedef ülkeye yönelik giderlerde oran 20 puan, hedef ülkede hedef sektörde 5 puan daha artar.

Desteğe nasıl başvurulur?

  1. Etiketi, faturayı ve ödeme belgesini saklayın.
  2. Pazara Giriş Belgesi Desteği: belgenin düzenlenme tarihinden itibaren altı ay içinde, üye olduğunuz İhracatçı Birliği Genel Sekreterliğine başvurun.
  3. Marka ve TURQUALITY®: süre ödeme belgesinin tarihinden işler.
  4. Etiket yurt dışında düzenlendiyse: İhracatçı Birliği, veren kuruluşun yetkisini doğrulamak için belgeyi o ülkedeki Bakanlık temsilcisinin onayına sunar.

İlgili destek sayfalarımız:

Sık yapılan hatalar

  • Yanlış etiketi almak: müşterinin istediği hedef AL3 gerektiriyorsa AL2 sonucu yetmez.
  • Lokasyonları eksik girmek: AL2 değerlendirmesi kapsamdaki tüm lokasyonları içerir; kayıtta lokasyonları eksiksiz girin.
  • Süreyi yanlış saymak: bağımsız destekte süre belgenin düzenlenme tarihinden, Marka ve TURQUALITY®'de ödeme belgesi tarihinden işler.
  • Danışmanlığı desteğe yazmak: Pazara Giriş Belgesi Desteğinde eğitim ve danışmanlık kapsam dışıdır.
  • Program kapsamındayken bağımsız desteğe başvurmak: Marka ve TURQUALITY®'deki markanın belge giderleri programın kendi kalemiyle desteklenir.
  • Paylaşımı aceleyle yapmak: ENX portalında yapılan paylaşım geri alınamaz.

Sık sorulan sorular

TISAX sertifikası nasıl alınır?

ENX portalında kayıt olur, onaylı bir TISAX denetim kuruluşuyla değerlendirmeye girer ve sonucu müşterinizle paylaşırsınız. Adımlar yukarıda.

TISAX bir sertifika mı?

Hayır. Sonuç "TISAX etiketi" olarak verilir ve ENX portalında seçtiğiniz iş ortaklarıyla paylaşılır.

TISAX etiketi kaç yıl geçerli?

Üç yıl. Süre değerlendirme bitince başlar; kapsam ciddi değişirse (taşınma, yeni lokasyon) kısalabilir. El kitabı yenilemeye bitişten en az bir yıl önce başlamayı önerir.

TISAX ile ISO 27001 aynı şey mi?

Hayır. ISO/IEC 27001 akredite belgelendirme kuruluşunun verdiği yönetim sistemi belgesidir; TISAX ise otomotiv sektörünün ISA kataloğuna göre yapılan değerlendirmedir. İkisi de EK-1/B'de ayrı satırlarda destekleniyor.

Yazılım hizmeti veriyoruz; TISAX desteklenir mi?

TISAX hizmet ihracatı listesi EK-9'da yok. EK-1/B mal ihracatı desteklerinin listesidir; durumunuzu başvurudan önce İhracatçı Birliğinize sorun.

Hazırlık danışmanlığı desteklenir mi?

Pazara Giriş Belgesi Desteğinde hayır. Marka ve TURQUALITY®'de yalnız resmî başvuru yapıldıysa.

Etiketi yurt dışındaki bir kuruluştan aldık; ek adım var mı?

Evet. Pazara Giriş Belgesi Desteğinde İhracatçı Birliği, belgeyi o ülkedeki Bakanlık temsilcisinin onayına sunar; temsilci olmayan ülkede usulü Bakanlık belirler.

Etiket yenilenirken destek yeniden alınır mı?

Pazara Giriş Belgesi Desteği, listedeki belgenin alınması kadar yenilenmesi için yapılan giderleri de kapsar; süre yeni belgenin düzenlenme tarihinden işler.

Şirketiniz bu desteğe uygun mu? Formu doldurun, size dönelim.

Kaynaklar

  1. ENX Association, TISAX
  2. ENX Association, TISAX Participant Handbook (sürüm 2.8, 13.03.2025)
  3. 5973 sayılı İhracat Destekleri Hakkında Karar, m.3, 17/6
  4. Pazara Giriş Belgesi Desteğine İlişkin Genelge (30.06.2025 değişiklikleriyle), m.4, 9, 11, 12
  5. Marka ve TURQUALITY® Desteğine İlişkin Genelge, m.11, 22, 27
  6. ISO, ISO/IEC 27001 Information security management systems
  7. EK-1/B Destek Kapsamındaki Pazara Giriş Belgeleri (28.09.2026)
  8. Ticaret Bakanlığı, EK-1/B (28.09.2026) PDF
  9. EK-9 Desteklenen Belge, Sertifika ve Akreditasyon Listesi (18.11.2026)
  10. Ticaret Bakanlığı, EK-43 Sürdürülebilirlik Programı Desteklenen Belge, Sertifika ve Akreditasyon Listesi

Son güncelleme 22.11.2026 · Son kontrol 22.11.2026 · Yazan: Scale Istanbul Partners

Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır ve 22.11.2026 itibarıyla yayımlanmış resmi kaynaklara dayanır; hukuki, mali ya da yatırım danışmanlığı yerine geçmez. Destek tutarları, oranlar ve son tarihler değişebilir; başvurudan önce ilgili kurumun güncel duyurusunu esas alın. Scale Istanbul Partners hiçbir kamu kurumu adına hareket etmez.