Marka ve TURQUALITY® Desteği

Desteğin Amacı

TURQUALITY®, sadece bir ihracat destek programı değil, aynı zamanda bir iş modeli transformasyonudur. Ticaret Bakanlığı tarafından yürütülen bu programın temel amacı; “Türk Malı” imajını güçlendirmek ve ülkemizden dünya çapında tanınan güçlü markalar çıkarmaktır.

Temel Amaç: “Made in Türkiye” Algısını “Turkish Brand” Gücüne Dönüştürmek Programın nihai hedefi; klasik ihracat (fason üretim, düşük kar marjı, fiyat rekabeti) sarmalından kurtularak; katma değeri yüksek, fikri mülkiyet hakları şirkete ait, dünyada talep gören ve fiyat belirleyici güce sahip (price-maker) küresel Türk markaları yaratmaktır.

Şirketler Bu Desteği Hangi “Stratejik Kaldıraç” Olarak Kullanır?

Şirketler TURQUALITY® şemsiyesi altına girmeyi şu 4 ana stratejik hedef için ister:

  1. Sürdürülebilir Kurumsallaşma: Aile şirketlerinin veya KOBİ kültürünün ötesine geçerek; kişilere değil, sistemlere ve verilere dayalı bir yönetim yapısı kurmak. Program, şirketi buna zorlar ve finanse eder.

  2. Finansal Risk Yönetimi ve Penetrasyon: Yeni bir pazara (örneğin ABD veya AB) girmenin maliyeti (kira, raf parası, pazarlama) çok yüksektir. Şirketler, bu maliyetin %50’sini devlete finanse ettirerek risklerini minimize eder ve pazara daha agresif/hızlı giriş yapar.

  3. İnsan Kaynağı Kalitesini Artırma: Küresel rekabet, küresel yetenekler gerektirir. Şirketler, yüksek maaşlı profesyonelleri (tasarımcı, mühendis, üst düzey yönetici) istihdam ederken bu destekten yararlanır.

  4. Marka Değerlemesi (Valuation): TURQUALITY® kapsamındaki bir firma, yatırımcılar ve finans kuruluşları nezdinde “denetlenmiş, kurumsal ve vizyoner” olarak kabul edilir. Bu durum şirket değerlemesini ve itibarını doğrudan artırır.

Proje Hazırlama ve Başvuru Mantığı: “5 Yıllık Gelecek Tasarımı”

TURQUALITY® başvurusu, standart bir “dilekçe verme” işlemi değildir. Başvuru, firmanın önündeki 5 yılı kurguladığı kapsamlı bir **”Gelişim ve Dönüşüm Projesi”**dir.

Başvuru dosyası (Proje), Bakanlığa ve denetçilere şu hikayeyi verilerle anlatmalıdır:

A. Projenin Temeli: “Neredeyiz?” (Mevcut Durum Analizi)

Başvuru projesinde şirket önce aynayı kendine tutmalıdır.

  • SWOT Analizi: Şirketin kasları nerede güçlü, nerede zayıf? (Örn: Üretim çok güçlü ama pazarlama departmanı yetersiz).

  • Finansal Sağlık: Şirketin borç/özkaynak dengesi, kârlılık rasyoları ve nakit akışı, projeyi 5 yıl boyunca sürdürmeye yetecek mi?

  • Marka Konumu: Hedef pazarlardaki mevcut algı nedir?

B. Projenin Hedefi: “Nereye Gideceğiz?” (Stratejik İş Planı)

Bakanlık sizden somut, ölçülebilir ve iddialı hedefler bekler. “Satışları artıracağız” demek yetmez.

  • Hedef Pazar Seçimi: Neden Almanya değil de İngiltere? Bu pazarı seçerken hangi verileri (GDP, tüketim alışkanlıkları, rakip analizi) kullandınız?

  • Sayısal Hedefler: “3. yılın sonunda ABD pazarında %5 pazar payına ulaşılacak, 2 adet mağaza açılacak ve ihracat birim fiyatı 12$’dan 18$’a çıkarılacak.”

  • Gelişim Yol Haritası: Denetimlerde eksik çıkan alanların (Örn: İK Performans Sistemi veya Bütçe Raporlama Sistemi) nasıl iyileştirileceğine dair proje takvimi.

C. Projenin Yakıtı: “Ne Harcayacağız?” (Bütçe Yönetimi)

Proje başvurusu, talep edilen desteğin nerelere harcanacağını kuruşu kuruşuna planlamayı gerektirir.

  • Bütçe Dağılımı: Toplam bütçenin ne kadarı dijital pazarlamaya, ne kadarı fiziksel mağazalaşmaya, ne kadarı kurumsal danışmanlığa ayrılacak?

  • Verimlilik: Yapılacak her 1 birim harcamanın, ihracata veya marka bilinirliğine ne kadar katkı sağlayacağı öngörülmelidir.

Özetle: Marka ve TURQUALITY® projesi hazırlamak; şirketin gelecek 5 yılının senaryosunu yazmak, bütçesini oluşturmak ve devleti bu senaryoya “ortak” olmaya ikna etmektir.

Desteklenen Harcamalar

Harika, içeriğin en can alıcı kısımlarından biri olan “Desteklenen Harcama Kalemleri” bölümünü, müşterilerinizin zihninde hiçbir soru işareti bırakmayacak netlikte, kategorize ederek ve somut örneklerle zenginleştirerek yeniden hazırladım.

Bu bölümü okuyan bir şirket sahibi, “Bu harcamayı yaparsam devlet karşılar mı?” sorusunun cevabını net bir şekilde bulabilecektir.


3. Desteklenen Harcama Kalemleri: Devlet Hangi Faturalara Ortak Oluyor?

TURQUALITY® ve Marka Destek Programı, firmanızın sadece reklam bütçesine değil; üretimden rafa kadar uzanan tüm değer zincirine finansal katkı sağlar. Ancak unutulmamalıdır ki; desteklenen her harcama, Bakanlık tarafından onaylanan “Stratejik İş Planı” ile uyumlu olmak zorundadır.

Destek kalemleri 6 ana başlıkta toplanabilir:

A. Hedef Pazarda Tanıtım ve Pazarlama Harcamaları

Markanızın yurt dışında bilinirliğini artırmak ve talep yaratmak için yaptığınız iletişim faaliyetleridir.

  • Geleneksel Medya: TV ve radyo reklamları, gazete/dergi ilanları, sinema reklamları.

  • Dış Mekan (Outdoor): Billboard, pano, durak reklamları, bina giydirmeleri, toplu taşıma araç giydirmeleri.

  • Dijital Pazarlama: Sosyal medya reklamları (Instagram, LinkedIn, YouTube vb.), Google Ads (Arama motoru), Influencer marketing, Web sitesi tasarımı ve yerelleştirilmesi (yabancı dil).

  • Etkinlik ve Organizasyon: Fuar katılımları (stand kirası ve kurulumu), defileler, ürün lansman kokteylleri, “Tadım” aktiviteleri (gıda sektörü için).

  • Sponsorluk: Spor kulübü, stadyum, etkinlik veya sanatsal faaliyet sponsorlukları.

💡 Canlı Örnek: Bir tekstil firmasının İtalya’da düzenlenen Milano Moda Haftası’nda defile düzenlemesi veya İngiltere Premier Ligi’ndeki bir takıma forma sponsoru olması desteklenir.


B. Yurt Dışı Fiziksel Yapılanma (Kira ve Kurulum) Giderleri

Hedef pazarda kalıcı olmanızı sağlayan fiziksel varlıklarınızın maliyetleridir.

  • Kira Giderleri: Mağaza, ofis, depo, showroom, satış sonrası servis merkezi, reyon, raf, kiosk ve “shop-in-shop” kiraları.

  • Kurulum ve Dekorasyon: Kiralanan bu birimlerin inşaat, boya, mimari tasarım, tesisat, raf sistemleri, tabela ve demirbaş (masa, sandalye vb.) kurulum giderleri.

  • Konsept Mimari Çalışması: Mağazaların kurumsal kimliğe uygun tasarlanması için mimarlık ofislerine ödenen proje bedelleri.

💡 Canlı Örnek: Bir mobilya markasının Almanya’da açtığı 1000 m²’lik mağazanın aylık kirası ve bu mağazanın içini dekore etmek için harcadığı mimari/inşaat masrafları destek kapsamındadır.


C. Kurumsal Kapasite ve Danışmanlık Giderleri (Dönüşüm Desteği)

Şirketin yönetim kalitesini ve bilgi altyapısını dünya standartlarına taşımak için alınan hizmetlerdir.

  • Yönetim Danışmanlığı: Stratejik planlama, bütçe yönetimi, insan kaynakları sistemleri, tedarik zinciri yönetimi gibi konularda uluslararası firmalardan alınan danışmanlıklar.

  • Bilişim ve Teknoloji: ERP (Kurumsal Kaynak Planlama), CRM (Müşteri İlişkileri), İş Zekası (BI) yazılım lisansları, bulut (cloud) hizmet bedelleri ve bakım/güncelleme giderleri.

  • Pazar Araştırması: Hedef pazarla ilgili detaylı raporların satın alınması veya özel saha araştırması yaptırılması.

💡 Canlı Örnek: Bir şirketin tüm iş süreçlerini dijitalleştirmek için SAP veya Microsoft Dynamics gibi bir ERP yazılımı satın alması ve kurulumu için danışmanlık alması desteklenir.


D. Nitelikli İstihdam Desteği

Şirketin katma değer yaratması için kritik öneme sahip personellerin brüt maaşlarıdır.

  • Tasarımcı ve Modelist: Moda, endüstriyel tasarım veya ürün geliştirme departmanında çalışanlar.

  • Mühendis: Ürün kalitesini artırmaya veya yeni ürün geliştirmeye (Ar-Ge) yönelik çalışan mühendisler.

  • Aşçı/Şef: Gastronomi sektöründe hizmet veren markalar için.

  • Tercüman: (Sadece belirli durumlarda ve sektörlerde geçerli olabilir).

💡 Canlı Örnek: Bir beyaz eşya üreticisinin, ürünlerinin daha estetik olması için ödüllü bir endüstriyel tasarımcıyı kadrosuna katması ve maaşını ödemesi.


E. Belgelendirme, Ruhsat ve Test Giderleri (Pazara Giriş Vizesi)

Ürünün yurt dışında satılabilmesi için zorunlu olan veya rekabet avantajı sağlayan teknik giderlerdir.

  • Kalite ve Çevre Belgeleri: ISO serisi, CE işareti vb.

  • Ruhsatlandırma: İlaç, kozmetik veya gıda takviyesi gibi ürünlerin o ülkede satışı için bakanlıklardan alınması gereken izinler.

  • Test ve Analiz: Ürünün güvenli olduğunu kanıtlayan laboratuvar test ücretleri.

  • Klinik Testler: (Özellikle ilaç ve medikal sektörleri için).

💡 Canlı Örnek: Bir gıda firmasının ABD pazarına girebilmek için FDA (Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi) kayıt ücretlerini ve zorunlu analiz masraflarını ödemesi.


F. Depolama ve Lojistik Hizmetleri

Ürünlerin yurt dışı pazarda dağıtıma hazır halde tutulması için alınan dış kaynak (outsourcing) hizmetleridir.

  • Depolama Hizmeti: Yurt dışındaki bir lojistik firmasından alınan depolama hizmet bedelleri.

  • Yükleme/Boşaltma ve Elleçleme: Depodaki ürünlerin siparişe hazırlanması (fulfillment) süreçleri.

💡 Canlı Örnek: Bir e-ticaret markasının, ürünlerini Hollanda’daki bir lojistik merkezinde tutması ve sipariş geldikçe buradan sevk etmesi için lojistik firmasına ödediği hizmet bedelleri.

Kimler Yararlanabilir?

Bu prestijli lige katılabilmek için şirketlerin belirli bir “eşik değeri” aşmış olması gerekir:

İhracat Performansı: Sektörel bazda değişmekle birlikte, son 3 yıllık ihracat ortalamasının belirli bir seviyenin üzerinde olması (Genel kabul: 3 Milyon USD ve üzeri, teknoloji şirketlerinde daha düşük olabilir).

Marka Tescili: Türkiye’de tescilli markanın, hedef pazarlardan en az birinde de tescilli olması (WIPO/Madrid Protokolü kapsamında).

Kurumsal Hafıza: Şirketin ERP (Kurumsal Kaynak Planlaması) sistemlerini aktif kullanıyor olması, veriye dayalı yönetim anlayışına sahip olması.

Destek Oranı ve Tutarı

Destek Kalemi Destek Oranı 2025 Yılı Destek Üst Limiti Açıklama / Notlar
Toplam Yıllık Limit %50  381.552.713 TL (Yıllık program limiti)  Bir şirketin 1 yılda alabileceği maksimum toplam destek tutarıdır.
Tanıtım ve Pazarlama %50  381.552.713 TL (Yıllık program limiti) Toplam yıllık limit dahilinde, hedef pazar başına 5 yıl süreyle sınırsızdır.
Yurt Dışı Kira Giderleri %50   381.552.713 TL(Yıllık program limiti) Aynı anda en fazla 50 birim için verilir. Hedef pazar başına 5 yıl.
Kurulum ve Dekorasyon %50 10.942.700 TL (Birim Başına) Yurt dışı birimlerin (mağaza vb.) ilk kurulum giderleri içindir.
Danışmanlık Giderleri %50 32.830.000 TL (Yıllık) Yönetim, hukuk, finans, bilişim danışmanlıklarını kapsar.
İstihdam Desteği %50 10.942.700 TL (Yıllık) Tasarımcı, modelist, mühendis istihdamı. (Aynı anda azami 10 kişi)
Marka/Patent Tescil %50 381.552.713 TL (Yıllık program limiti) Yurt dışı marka, patent, faydalı model tescil ve koruma giderleri.
Kalite ve Belge Giderleri %50 381.552.713 TL  Pazara giriş belgeleri, ruhsatlandırma ve test analizleri.
Pazar Araştırması %50 381.552.713 TL (Yıllık program limiti) Rapor satın alma, veri madenciliği ve izleme faaliyetleri.

Destek Başvuru Süreci ve Danışmanlık Rolümüz

1

Stratejik Hazırlık ve Ön Analiz

Firma, Bakanlığa başvurmadan önce kendi iç denetimini yapar. İhracat hacmi, marka tescil durumu ve kurumsal altyapının programa uygunluğu analiz edilir.

2

Yönetim Danışmanlığı Firması Ataması

Bakanlık, başvurusu uygun görülen firma için bağımsız, uluslararası yetkinliğe sahip bir yönetim danışmanlığı firmasını (Örn: Big4 olarak bilinen denetim şirketleri veya yetkilendirilmiş diğer kurumlar) "Denetçi" olarak atar.

3

Yerinde İnceleme (Firma Analizi)

Atanan danışmanlar, firmanın merkezine gelerek günlerce süren detaylı bir çalışma yürütür. Bu aşamada şirketin sadece finansalları değil; Stratejik Planlama, Marka Yönetimi, Tedarik Zinciri, Pazarlama, Satış, İnsan Kaynakları, Bilgi Sistemleri gibi 10 farklı alandaki yetkinliği puanlanır.

4

Puanlama ve Karar

Denetim raporu Bakanlığa sunulur.

TURQUALITY® Programı: Tüm süreçlerde "Mükemmellik" seviyesine yakın puan alan firmalar.

Marka Destek Programı: Potansiyeli yüksek ancak gelişim alanları bulunan firmalar. Kapsama alınan firma, onaylanan "Stratejik İş Planı" doğrultusunda 5 yıl boyunca desteklenir.

Dikkat Edilecek Hususlar

TURQUALITY® denetimi bir sınavdır ve bu sınava “ders çalışarak” girmek gerekir. Firmanızın denetimden yüksek puan alarak doğrudan üst programa kabul edilmesi için şu stratejik noktalara hazırlıklı olmalısınız:

1. Stratejik Planın Gerçekçiliği

Bakanlık ve denetçiler, raflarda tozlanan raporlar değil, yaşayan bir strateji görmek ister.

  • Hata: “Her pazarda büyüyeceğiz” gibi genel geçer hedefler.

  • Olması Gereken: Hangi ülkede, hangi ürün grubuyla, hangi kanal (online/offline) üzerinden, ne kadarlık bütçeyle % kaç pazar payı hedeflendiğinin verilerle (SWOT, PEST analizi) desteklenmesi.

2. ERP ve Veri Yönetimi

Denetçilerin en çok puan kırdığı alanlardan biri bilgi sistemleridir.

  • Şirketin tüm süreçlerinin (Üretimden satışa, muhasebeden stok yönetimine) entegre bir yazılım (ERP) üzerinden yönetiliyor olması gerekir.

  • Excel üzerinden manuel yönetilen süreçler kurumsallık dışı kabul edilir.

  • Veri güvenliği ve yedekleme prosedürlerinin yazılı ve uygulanıyor olması şarttır.

3. İnsan Kaynakları ve Performans Yönetimi

Şirket organizasyon şemasının net olması yetmez.

  • Görev tanımlarının yazılı olması,

  • KPI (Anahtar Performans Göstergesi) sisteminin kurulmuş olması,

  • Çalışan memnuniyeti anketleri ve yetenek yönetimi sistemlerinin aktif olması beklenir.

4. Finansal Raporlama Standartları

Şirketin finansal tablolarının uluslararası standartlara (UFRS) uygunluğu ve bütçe disiplini incelenir. Sadece vergi usulüne göre tutulan muhasebe kayıtları, yönetim muhasebesi açısından yetersiz bulunabilir.

5. Marka Yönetimi Vizyonu

Şirketin bir “Marka Kitapçığı” (Brand Book) var mı? Kurumsal kimlik (Logo, renkler, tonlama) tüm mecralarda tutarlı mı? Marka konumlandırması ve hedef kitle analizi yapılmış mı? Bu soruların cevabı “Evet” ve dokümante edilmiş olmalıdır.