Yerel Kalkınma Hamlesi Programı Desteği

Desteğin Amacı

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından ilan edilen Yerel Kalkınma Hamlesi Programı, Türkiye’nin bölgesel kalkınma hedeflerini hızlandırmak, âtıl kaynakları ekonomiye kazandırmak ve yerel potansiyeli harekete geçirmek amacıyla kurgulanmış stratejik bir teşvik mekanizmasıdır . Program kapsamında Komple Yeni Yatırımlar esas alınır . Mevcut tesislerde kapasite artışı (tevsi yatırım) yapılması ise çok sıkı şartlara (mevcut kapasitede %75, istihdamda %50 artış) bağlanmıştır .

Bu rehberde; 01 Ağustos 2025 tarihinde başlayan başvurular öncesinde bilmeniz gereken tüm teknik detayları, vergi avantajlarını ve başvuru sürecinin kritik noktalarını profesyonel bir bakış açısıyla derledik .

Yatırım Teşvik Belgesi, devletin belirlediği stratejik hedefler doğrultusunda yatırım yapan şirketlere, maliyet avantajı sağlayan resmi bir “imtiyaz ve destek” belgesidir. Yerel Kalkınma Hamlesi özelinde bu belge, bölgesel gelişmişlik farklarını azaltmayı hedefler .

Ne Amaçla Kullanılır? (İl Bazlı Örnekler)

Yatırımcılar bu programı, illerin belirlenmiş öncelikli alanlarında üretim yaparak pazar rekabetinde öne geçmek için kullanır. Program, her ilin potansiyeline uygun “Nokta Atışı” yatırımları destekler:

Bursa’da Teknoloji: Sismik izolatör üretimi veya metal işlemeye mahsus 5 eksenli işleme merkezi kurarak yüksek teknolojiye geçiş yapmak .
Rize’de Savunma Sanayi: Silah ve silah parçaları (tabanca, namlu, tetik mekanizmaları) üreterek savunma ekosistemine dahil olmak .
Adana’da Akıllı Tarım: Teknolojik tarım makineleri ve hassas tarım sensörleri üreterek tarımsal verimliliği artırmak .
Ordu’da Gıda Sanayi: Kakao işleme ve endüstriyel çikolata üretimi yaparak katma değerli gıda ihracatçısı olmak .
Ankara’da Sağlık: Tıbbi ürün ve ambalajları (Alüminyum tüpler, cam flakonlar) üreterek medikal sektörün tedarikçisi olmak .

Desteklenen Harcamalar

A. Makine ve Teçhizat Giderleri

Üretim hattı için gerekli olan yerli ve ithal makineler destek kapsamındadır.

KDV İstisnası (%100): Yerli veya ithal makine alımlarında %20 oranındaki Katma Değer Vergisi (KDV) ödenmez.

Gümrük Vergisi Muafiyeti (%100): Yurt dışından temin edilecek makineler için gümrük vergisi ödenmez.

B. Finansman Giderleri (Faiz Desteği)

Destek Oranı: Yatırım kredisi kullanılması durumunda, kredinin faiz veya kâr payı maliyetinin belirli bir puanı (Bölgesel teşvik oranlarına göre TL kredilerde genellikle 3-7 puan arası) Bakanlıkça karşılanır.

Kısıt: YTAK kredisi kullananlar bu destekten yararlanamaz.

C. Vergi İndirimi (Kurumlar Vergisi Desteği)

Yatırım Katkı Oranı: Toplam yatırım tutarının, bölgeye göre değişen oranlarda (Örneğin: %30, %40, %50 gibi) vergi matrahından düşülmesini sağlar.

Vergi İndirim Oranı: Ödenmesi gereken Kurumlar Vergisi üzerinden %100’e varan indirim uygulanır.

D. Sigorta Primi Desteği

İşveren Hissesi Desteği: Yatırım tamamlandıktan sonra sağlanan istihdam için, asgari ücret üzerinden hesaplanan SGK İşveren Hissesi, bölgeye göre 6, 7 veya 10 yıl süreyle devlet tarafından karşılanır.

Kimler Yararlanabilir?

Yerel Kalkınma Hamlesi Programı’ndan yararlanabilmek için yatırımcının hukuki statüsünün yanı sıra, planlanan yatırımın niteliği ve geçmiş durumu ile ilgili katı şartlar bulunmaktadır. Başvurunun geçerli sayılması için aşağıdaki tüm koşulların sağlanması esastır.

A. Başvuru Sahibi Niteliği

Program, geniş bir tabana hitap etmekle birlikte resmi tanımlamalar üzerinden ilerler:

Hukuki Statü: Gerçek kişiler (şahıs işletmeleri) veya tüzel kişiler (Limited, Anonim şirketler vb.) programa başvuruda bulunabilir.

Yetkilendirme Şartı: Başvuru işlemleri elektronik ortamda yürütüleceğinden, başvuru sahibinin Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın E-TUYS (Elektronik Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Bilgi Sistemi) üzerinde yetkilendirme işlemini tamamlamış olması zorunludur.

B. Yatırımın Türü ile İlgili Kritik Şartlar

Bakanlık, bu programda öncelikli olarak “sıfırdan” yapılan yatırımları hedeflemektedir. Mevcut tesisini büyütmek isteyenler için ise çok spesifik büyüme şartları getirilmiştir:

Komple Yeni Yatırımlar: Program kapsamında komple yeni yatırımlar doğrudan destek kapsamındadır.

Tevsi (Kapasite Artışı) Yatırımları İçin “Çifte Artış” Kuralı: Mevcut bir yatırımınız varsa ve kapasite artışı (tevsi) için başvuracaksanız, şu iki şartı aynı anda sağlamanız gerekir:

Mevcut üretim kapasitesinde en az %75 oranında artış sağlanmalıdır.

Mevcut kayıtlı istihdamda en az %50 oranında artış taahhüt edilmelidir. (Danışman Notu: Bu oranların altındaki kapasite artış projeleri program kapsamında değerlendirmeye alınmaz.)

C.Başvuru Kısıtlamaları (Kimler/Hangi Durumlar Başvuramaz?)

Aşağıdaki durumlardan herhangi birine sahip olan proje veya yatırımcılar bu programdan yararlanamaz:

Mükerrer Destek Yasağı: Program kapsamında sunulan yatırım projesi, daha önce bir teşvik belgesine bağlanmışsa veya başka bir kamusal destek programı dahilinde halihazırda destekleniyorsa başvuru yapılamaz.

Proje Bazlı Destek Çakışması: Eğer yatırımcı, aynı ilde gerçekleştirmeyi düşündüğü aynı yatırım konusu için Bakanlığa “Proje Bazlı Devlet Yardımı” (Süper Teşvik) kapsamında başvurmuşsa, bu programa başvuru yapamaz.

Başvuru Kotası: Bir yatırımcı, tek başına başvuru sahibi olarak veya başka bir projede ortak olarak toplamda en fazla 5 farklı başvuru yapabilir. 5 adedi geçen başvurular dikkate alınmaz.

D. YTAK Programı İlişkisi

Yatırım büyüklüğü asgari 1 milyar TL olan projeler, Yerel Kalkınma Hamlesi Programı kapsamında desteklenmeye hak kazanmaları durumunda, ek olarak Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi (YTAK) programına da başvurabilirler.

Danışmanlık Firması Olarak Rolümüz: Özellikle “Tevsi Yatırım” şartları olan %75 kapasite ve %50 istihdam artışı hesaplamaları, teknik fizibilite gerektirir. Mevcut kapasite raporlarınızı analiz ediyor, projenizin “Komple Yeni” mi yoksa “Tevsi” statüsünde mi başvurması gerektiğine karar vererek reddedilme riskinizi ortadan kaldırıyoruz.

Destek Oranı ve Tutarı

Destek Kalemi	Sağlanan Fayda / Mekanizma	Detaylı Kapsam ve Oranlar	Uygulama Koşulu / Kısıt
KDV İstisnası	Vergi Muafiyeti	Makine ve teçhizat alımlarında %20 KDV ödenmez.	Teşvik belgesi kapsamındaki listede yer alan makineler için geçerlidir.
Gümrük V. Muafiyeti	Vergi Muafiyeti	İthal makinelerde gümrük vergisi “0” (sıfır) olarak uygulanır.	Yerli makine üreticilerini korumak adına bazı makinelerde kısıt olabilir.
Faiz/Kâr Payı Desteği	Nakdi Destek / İade	Yatırım kredisi faizinin TL cinsi kredilerde belirli puanını Bakanlık öder.	YTAK Kredisi kullanan yatırımcılar bu destekten yararlanamaz¹⁵.
YTAK Kredisi	Uzun Vadeli Finansman	Yatırım tutarı asgari 1 Milyar TL olan projeler için düşük faizli avans kredisi imkanı¹⁶.	YTAK kullananlar makine hibe/faiz desteği alamaz, sadece YTAK avantajını kullanır¹⁷.
Tevsi Yatırım Hakkı	Kapasite Artışı	Mevcut tesisin büyütülmesi desteklenir.	Mevcut kapasitede %75, istihdamda %50 artış şartı zorunludur¹⁸.
Yatırım Konusu	Sektörel Kısıt	Sadece EK-1 listesinde belirtilen il bazlı konularda destek verilir¹⁹.	İl dışı veya liste dışı yatırımlar reddedilir.

Destek Başvuru Süreci ve Danışmanlık Rolümüz

1

Dijital Altyapı ve Yetkilendirme

Başvuru işlemleri E-TUYS üzerinden yetkilendirilmiş kişilerce yürütülür.

Danışmanlık Rolümüz: Firma yetkilinizin KEP ve E-İmza tanımlamalarını yapıyoruz.

2

Çevrimiçi Başvuru

Proje Girişi: Firmanın mevcut verileri, yatırımın genel tanımı ve talep edilen destek unsurları bu aşamada girilir.

Danışmanlık Rolümüz: Hatalı bir NACE kodu veya yanlış GTİP (Gümrük kodu) seçimi projenin reddine neden olabilir. Kodları mevzuata uygun seçerek başvurunuzu yapıyoruz

3

Ajans Değerlendirmesi ve Proje Fizibilitesi

Başvurular Kalkınma Ajansı tarafından kontrol edilir. Kabul edilenler için 60 günlük detaylı proje yükleme süreci başlar.

Proje Fizibilitesi (Ek-2) Şunları İçermelidir: Bu aşamada sisteme yükleyeceğimiz fizibilite raporu, bir "Yatırım Anayasası" niteliğindedir. Aşağıdaki bölümlerin uzmanlıkla hazırlanması gerekir:

Pazar Analizi: Hedef pazar büyüklüğü, rakipler ve satış potansiyeli.

Teknik Analiz (Yatırım/Üretim): Üretim akış şemaları, makine parkuru yerleşimi ve varsa Ar-Ge süreçleri.

Finansal Analiz: Proje tutarının yıllara dağılımı, finansman kaynakları (Özkaynak/Kredi dengesi) ve nakit akış tabloları.

GZFT ve Risk Analizi: Projenin Güçlü/Zayıf yönleri ve olası risklere karşı B planları.

Sosyal ve Çevresel Etki: Yatırımın yerel istihdama ve çevreye (ÇED) etkisi

4

Sonuçlandırma ve Belgelendirme

Fizibilite ve Ek-3 belgeleri (İmza sirküleri, vergi levhası, kapasite raporu vb.) yüklendikten sonra nihai değerlendirme yapılır.

Danışmanlık Rolümüz: Bakanlık veya Ajans bu süreçte ek bilgi/belge talep edebilir. Bu talepleri teknik dille yanıtlayarak belgenin onaylanmasını sağlar ve yatırım sürecini başlatırız.

Dikkat Edilecek Hususlar

Yatırımcıların en sık hata yaptığı ve hak kaybına uğradığı noktalar şunlardır:

Fizibilite Tutarlılığı: Yatırım hayata geçerken, fizibilite raporunda sunduğunuz taahhütlere (üretim adedi, istihdam sayısı vb.) sadık kalmanız esastır. Gerçekçi olmayan hayali rakamlar ileride teşvikin iptaline yol açar.

Süre Yönetimi ve Revizyon: Çağrı duyurusuna uygun olmayan veya eksik başvurular için sadece 1 kez ve 10 gün süreli revizyon hakkı verilir. İkinci bir düzeltme hakkı yoktur, başvuru reddedilir.

Mülkiyet Belgesi: Yatırım yapılacak yerin (Arsa/Bina) mülkiyet durumunu gösteren belge (Tapu, Kira Kontratı veya OSB Tahsis Yazısı) başvuru tamamlama aşamasında sisteme yüklenmek zorundadır.

Tevsi Yatırım Zorluğu: Mevcut fabrikanızı büyütmek istiyorsanız; üretimde %75, istihdamda %50 artış şartını matematiksel olarak kanıtlamalısınız.

Proje Paydaşı Protokolü: Eğer projede stratejik bir ortağınız veya tedarikçiniz (Paydaş) varsa, aranızdaki “Uzlaşı Protokolü” ve “Niyet Mektubu” sisteme yüklenmelidir.

YTAK Ayrımı: 1 Milyar TL üzeri yatırımlarda YTAK kredisi kullanırsanız, makine hibesi alamazsınız. Finansal modelinizi buna göre kurmalısınız.

Danışmanlık Olarak Biz Ne Yapıyoruz? Projenizi sadece “başvuru formu” olarak görmüyoruz. Pazar analizinden finansal projeksiyonlara kadar, Bakanlık uzmanlarının görmek istediği standartlarda bir “Yatırım Senaryosu” hazırlıyoruz. Bizimle çalışmak, bürokrasiyle zaman kaybetmek yerine, üretime odaklanmanızı sağlar.