Yeşil Mutabakata Uyum Projesi Desteği – Responsible® Programı
Desteğin Amacı
Ticaret Bakanlığı tarafından kurgulanan Yeşil Mutabakata Uyum Projesi Desteği (Responsible® Programı), Türk ihracatçısını sadece Avrupa Birliği’nin yeni regülasyonlarına değil, geleceğin küresel ticaret normlarına hazırlayan stratejik bir dönüşüm programıdır. Bu destek, basit bir hibe programı olmanın ötesinde, firmanızı “Sürdürülebilir İhracatçı” ligine taşıyan bir kaldıraç görevi görür.
Bu Desteğin Temel Amacı Nedir?
Avrupa Yeşil Mutabakatı (Green Deal) ile birlikte, AB pazarına ürün satan şirketler için oyunun kuralları değişmiştir. Desteğin temel amacı; ihracatçı şirketlerimizin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) başta olmak üzere, uluslararası sürdürülebilirlik kriterlerine uyum sağlarken karşılaşacakları teknik ve mali yükleri devlet güvencesiyle hafifletmektir.
-
Türk sanayisinin karbon yoğunluğunu düşürmek.
-
İhracat pazar payımızı korumak ve artırmak.
-
Küresel tedarik zincirlerinde Türk markalarını “tercih edilen sorumlu tedarikçi” konumuna getirmek.
Bu Destek Ne Amaçla Kullanılır? (Proje Kapsamı)
Firmalar bu desteği, kurumsal bir “Yeşil Dönüşüm Projesi” hazırlamak ve yürütmek için kullanır. Destek, günübirlik ihtiyaçlar için değil, ölçülebilir hedefleri olan uzun vadeli bir dönüşüm projesi için verilir.
Şirketiniz bu kaynağı şu kritik süreçleri finanse etmek için kullanacaktır:
-
Mevcut Durumun Tespiti: “Neredeyiz?” sorusuna yanıt bulmak için kurumsal karbon ayak izi ve su ayak izi ölçümleri.
-
Boşluk Analizi (Gap Analysis): AB regülasyonları ile mevcut üretim altyapınız arasındaki farkların raporlanması.
-
Yol Haritası Çizimi: İyileştirme için hangi teknolojilere, eğitimlere veya sertifikalara ihtiyaç duyulduğunun planlanması.
-
Uygulama ve Dönüşüm: Belirlenen eksikliklerin (Örneğin: Enerji etüdü, ISO 14064 doğrulama, LCA – Yaşam Döngüsü Analizi) giderilmesi.
Firmanıza Sağlayacağı Somut Faydalar
Bu projeyi hayata geçirmek, şirketinize sadece bir “sertifika” değil, ölçülebilir ticari değerler kazandırır:
-
SKDM Vergisinden Korunma: Karbon emisyonlarını düşürerek ve bunu uluslararası standartlarda raporlayarak, AB sınırında ödenecek ek vergileri minimize edersiniz. Bu, rakiplerinize göre doğrudan fiyat avantajı demektir.
-
Tedarikçi Listelerinde Kalma Garantisi: Başta otomotiv, tekstil ve kimya olmak üzere birçok sektörde Avrupalı ana alıcılar, “sürdürülebilirlik raporu olmayan” tedarikçileri listelerinden çıkarmaya başlamıştır. Bu proje, tedarikçi statünüzü garanti altına alır.
-
Yeşil Finansmana Erişim: Uluslararası bankalar ve fonlar, sürdürülebilirlik notu yüksek firmalara daha düşük faizli “yeşil kredi” imkanları sunmaktadır.
-
Responsible® Marka Prestiji: Proje sonunda elde edeceğiniz Responsible® unvanı, tıpkı Turquality® gibi küresel pazarda bir kalite ve güven mührü olarak firmanıza değer katar.
Desteklenen Harcamalar
A. Stratejik Planlama ve Mevcut Durum Analizi (Faz 1)
Her şeyin başlangıç noktasıdır. Şirketinizin sürdürülebilirlik yolculuğundaki “röntgeninin çekilmesi” sürecidir.
-
Mevcut Durum Analizi Danışmanlığı: Şirketinizin mevcut üretim proseslerinin, enerji tüketimlerinin ve atık yönetiminin incelenerek Avrupa Yeşil Mutabakatı kriterlerine ne kadar uyumlu olduğunun raporlanmasıdır.
-
Proje Yol Haritasının Oluşturulması: Eksiklerin tespit edilip, hangi yıl hangi yatırımın veya eğitimin yapılacağının planlandığı stratejik dökümandır.
-
Kritik Not: Bu aşamadaki harcamalar, yalnızca Ticaret Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş danışmanlık firmalarından alındığında desteklenir.
-
B. Teknik Danışmanlık Hizmetleri (Faz 2 – Uygulama)
Yol haritası onaylandıktan sonra, teknik detaylara inilen ve uzmanlık gerektiren alanlardır.
-
Karbon ve Su Ayak İzi Danışmanlığı: Kurumsal karbon ayak izi (ISO 14064) ve su ayak izi (ISO 14046) hesaplamalarının uluslararası standartlara göre yapılması ve raporlanması.
-
Yaşam Döngüsü Analizi (LCA) Danışmanlığı: Ürünün ham maddeden son kullanıcıya ulaşana kadar (veya beşiktan mezara) yarattığı çevresel etkinin hesaplanması. Özellikle SKDM (Sınırda Karbon Vergisi) hesaplamaları için hayati önem taşır.
-
Enerji Verimliliği ve Yönetimi Danışmanlığı: Üretim hatlarındaki enerji kaçaklarının tespiti ve verimlilik artırıcı projelerin (VAP) geliştirilmesi (ISO 50001 süreçleri vb.).
-
Tedarik Zinciri Yönetimi Danışmanlığı: Sadece kendi firmanızın değil, hammadde aldığınız tedarikçilerin de sürdürülebilirlik kriterlerine uyumunun denetlenmesi süreçleri.
C. Belgelendirme, Test ve Analiz Giderleri
Yaptığınız çalışmaların uluslararası arenada geçerliliğini kanıtlayan “ispat” dokümanlarıdır.
-
Sürdürülebilirlik Sertifikaları ve Etiketler: AB pazarında talep edilen Eco-Label, EPD (Çevresel Ürün Beyanı), GRS (Global Recycled Standard) gibi prestijli belgelerin alımına yönelik başvuru ve denetim ücretleri.
-
Doğrulama (Validasyon) Hizmetleri: Hazırlanan karbon ayak izi raporlarının bağımsız kuruluşlarca doğrulanması giderleri.
-
Laboratuvar Test ve Analizleri: Ürünlerin içerisindeki kimyasal oranların, geri dönüştürülmüş materyal miktarlarının veya atık suların analizi için akredite laboratuvarlara ödenen ücretler.
D. Dijital Dönüşüm ve Yazılım Giderleri
Sürdürülebilirlik verisi “canlı” bir veridir ve sürekli takip edilmelidir.
-
Sürdürülebilirlik İzleme Yazılımları: Karbon emisyonlarını, su tüketimini ve enerji verilerini anlık olarak takip etmenizi, raporlamanızı ve analiz etmenizi sağlayan yazılımların lisans bedelleri. (Bu destek, veriye dayalı karar alma mekanizmanızı güçlendirir.)
E. Kurumsal Kapasite Gelişimi ve Eğitim
Dönüşümün kalıcı olması için insan kaynağının eğitimi şarttır.
-
Teknik Eğitimler: Personelin karbon yönetimi, enerji verimliliği, atık yönetimi konularında yetkinlik kazanması için alınan eğitim hizmetleri destek kapsamındadır.
Kimler Yararlanabilir?
Responsible® Programı’ndan yararlanabilmek için şirketlerin belirli ihracat ve üretim kriterlerini karşılaması gerekmektedir.
Başvuru Kriterleri:
-
Türkiye’de yerleşik imalatçı ve ihracatçı şirketler.
-
Başvuru yapılan yıldan önceki son 3 (üç) takvim yılında toplam 300.000 ABD Doları ve üzeri ihracat yapmış olanlar.
-
Responsible® portalı üzerinden ön değerlendirme setini tamamlayan firmalar.
Not: Sadece ticari faaliyet yürüten ancak üretici olmayan firmalar bu destekten yararlanamaz.
Destek Oranı ve Tutarı
| Destek Kalemi | Destek Oranı | Destek Süresi | 2025 Yılı Destek Üst Limiti (TL) | Açıklama / Not |
| Yeşil Mutabakata Uyum Projesi Desteği | %50 | 5 Yıl | 10.000.000 TL (Toplam limit) | Proje başına toplam destek limitidir. |
| Danışmanlık Hizmetleri | %50 | 5 Yıl | 01.000.000 TL (Toplam limit) | Faz 1, Faz 2 ve Faz 3 danışmanlıklarını kapsar. |
| Eğitim, Test/Analiz, Belgelendirme | %50 | 5 Yıl | 10.000.000 TL (Toplam limit) | Yol haritasında belirtilen giderler. |
| Yazılım Lisans Giderleri | %50 | 5 Yıl |
10.000.000 TL (Toplam limit) | Sürdürülebilirlik odaklı yazılımlar. |
Destek Başvuru Süreci ve Danışmanlık Rolümüz
Hazırlık, Ön Değerlendirme ve Başvuru
Bu aşama, projenin temellerinin atıldığı en kritik safhadır. Yanlış kurgulanan bir başlangıç, sürecin reddedilmesine neden olabilir.
Süreç Nasıl İşler? Şirket, Responsible® Portalı üzerinden "Ön Değerlendirme Seti"ni doldurur. Buradan alınan puana göre uygunluk belirlenir ve DYS (Destek Yönetim Sistemi) üzerinden resmi başvuru yapılır.
Danışman Olarak Rolümüz:
Stratejik Check-Up: Ön değerlendirme setini doldurmadan önce şirketinizin mevcut verilerini analiz ediyor, eksiklerinizi belirliyor ve portal puanınızı maksimize edecek stratejiyi geliştiriyoruz.
Bürokrasi Yönetimi: Karmaşık DYS kayıt süreçlerini ve proje başvuru dosyalarını sizin adınıza hazırlayarak, başvurunuzun usulden reddedilme riskini sıfıra indiriyoruz.
Mevcut Durum Analizi ve Yol Haritası (Faz 1)
Projenin "beyni" burasıdır. Bakanlık, bu aşamada mutlaka Yetkilendirilmiş Danışman ile çalışılmasını şart koşar.
Süreç Nasıl İşler? Şirketin sürdürülebilirlik olgunluk seviyesi ölçülür. Elde edilen verilere göre şirketi 5 yıl boyunca dönüştürecek hedefler, alınacak eğitimler ve teknolojiler belirlenerek "Proje Yol Haritası" yazılır ve Bakanlık onayına sunulur.
Danışman Olarak Rolümüz:
Teknik Mimarlık: Şirketinizin "Yeşil Dönüşüm Projesi"ni biz yazıyoruz. Sadece bugünü değil, 5 yıl sonrasının AB regülasyonlarını öngörerek gerçekçi ve onaylanabilir bir yol haritası çiziyoruz.
Gap Analizi: Mevcut üretim altyapınız ile AB Yeşil Mutabakat kriterleri arasındaki farkı (gap) teknik raporlarla belgeliyoruz. Bu rapor, projenizin onaylanması için en güçlü kanıtı oluşturuyor.
Uygulama ve Dönüşüm Yönetimi (Faz 2)
Planların eyleme döküldüğü, harcamaların yapıldığı ve destek ödemelerinin geri alındığı dönemdir.
Süreç Nasıl İşler? Onaylanan yol haritasındaki projeler (Karbon ayak izi ölçümü, ISO sertifikasyonları, enerji etütleri, yazılım kurulumları vb.) sırasıyla hayata geçirilir.
Danışman Olarak Rolümüz:
Proje Yönetim Ofisi (PMO): Tüm süreci sizin adınıza takip ediyoruz. Hangi ay hangi eğitimin alınacağını, hangi testlerin yapılacağını planlıyor ve operasyonu yönetiyoruz.
Hibe/Teşvik Takibi: Yapılan harcamaların Bakanlık formatına uygun faturalandırılmasını, raporlanmasını ve destek ödemelerinin (hakedişlerin) eksiksiz olarak şirket kasanıza girmesini sağlıyoruz.
Sonuçlandırma ve Responsible® Markası (Faz 3)
Hasat zamanıdır. Projenin hedeflerine ulaşıp ulaşmadığı denetlenir.
Süreç Nasıl İşler? Proje bitiminde Bakanlık denetçileri veya bağımsız denetçiler, yol haritasındaki KPI'ların (Anahtar Performans Göstergeleri) gerçekleşip gerçekleşmediğini kontrol eder. Başarılı olan firmalar Responsible® Markasını kullanmaya hak kazanır.
Danışman Olarak Rolümüz:
Denetim Simülasyonu: Resmi kapanış denetimi öncesinde şirketinizde "provasal denetimler" yaparak sizi finale hazırlıyoruz.
Sürdürülebilirlik Kültürü: Proje bitse bile, kurduğumuz sistemin şirketinizde kalıcı bir kültür haline gelmesi için yönetim danışmanlığına devam ediyoruz.
Dikkat Edilecek Hususlar
Responsible® Programı (Yeşil Mutabakata Uyum Projesi Desteği), basit bir evrak teslim süreci değil, şirketinizin geleceğini şekillendiren 5 yıllık stratejik bir taahhüttür. Bu süreçte yapılacak teknik veya idari hatalar, projenin reddedilmesine veya hak edilen destek ödemelerinin alınamamasına neden olabilir.
Danışmanlık firması olarak tecrübemizle, aşağıdaki riskli virajlarda firmanıza rehberlik ediyor ve süreci hatasız yönetmenizi sağlıyoruz.
1. Yetkilendirilmiş Danışman ve Stratejik Partner Seçimi
Projenin “Mevcut Durum Analizi” (Faz 1) aşamasında, harcamaların desteklenebilmesi için Ticaret Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş danışmanlık firmaları ile çalışılması yasal zorunluluktur.
-
Kritik Risk: Yetki listesinde yer almayan veya yetki süresi dolmuş bir firma ile yola çıkmak, projenin daha ilk adımda reddedilmesine ve tüm harcamaların şirket üzerinde kalmasına neden olur.
-
Danışman Olarak Rolümüz: Biz, Bakanlık kriterlerine tam uyum sağlayan yetkinliğimizle sürecin meşruiyetini garanti altına alıyoruz. Sadece bir hizmet sağlayıcı değil, Bakanlık nezdinde sizi temsil eden akredite partneriniz olarak konumlanıyoruz.
2. Gerçekçi ve Veriye Dayalı “Proje Yol Haritası” Kurgusu
Başvurunun kalbi olan “Proje Yol Haritası”, şirketin 5 yıl boyunca yapacaklarının taahhüdüdür.
-
Kritik Risk: Hayali veya şirketin finansal/operasyonel gücünü aşan hedefler (KPI) belirlemek. Örneğin; 1 yıl içinde %50 karbon azaltımı taahhüt etmek veya ihtiyacın çok üzerinde yazılım bütçeleri yazmak. Bu durum, ilerleyen yıllarda hedefler tutmadığında projenin başarısız sayılmasına ve Responsible® markasının alınamamasına yol açar.
-
Danışman Olarak Rolümüz (KPI Mühendisliği): Şirketinizin mevcut kapasitesini analiz ederek, “Ulaşılabilir, Ölçülebilir ve İddialı” hedefler kurguluyoruz. Sizi, gerçekleşmesi imkansız taahhütlerin altına sokmadan, Bakanlığın onaylayacağı optimum dengeyi kuruyoruz.
3. Finansal Süreç Yönetimi ve Belgelendirme Hassasiyeti
Devlet desteklerinde en çok hak kaybı yaşanan alan, ödeme belgelerindeki usul hatalarıdır.
-
Kritik Risk: Ödemelerin şahsi kredi kartlarıyla yapılması, fatura tarihlerinin proje süresi dışına taşması, dekont açıklamalarının eksik olması veya proje ile ilişkilendirilemeyen harcamalar. Bu hataların “pardon”u yoktur; ödeme alınamaz.
-
Danışman Olarak Rolümüz: Muhasebe ve finans departmanınızla entegre çalışıyoruz. Fatura kesilmeden önce taslağı kontrol ediyor, ödeme dekontuna yazılacak açıklamayı tarafınıza iletiyor ve “Mali Dosya”nızın kusursuz olmasını sağlıyoruz. Bizim kontrolümüzden geçmeyen hiçbir evrak sisteme yüklenmez.
4. Bütüncül Yaklaşım: Sadece Karbon Değil, Tam Uyum
Yeşil Mutabakat, sadece karbon emisyonundan ibaret değildir.
-
Kritik Risk: Projeyi sadece “Karbon Ayak İzi Hesaplama”ya indirgemek. Oysa Bakanlık; Su Yönetimi, Döngüsel Ekonomi (Atık Yönetimi), Enerji Verimliliği ve Sosyal Uyumluluk konularını da kapsayan geniş bir vizyon bekler.
-
Danışman Olarak Rolümüz: Projenizi 360 derece tasarlıyoruz. Sadece karbon odaklı değil; su ayak izi, yaşam döngüsü analizi (LCA) ve enerji verimliliği projelerini de pakete dahil ederek, projenizin onaylanma ihtimalini ve kalitesini artırıyoruz.
5. DYS (Destek Yönetim Sistemi) ve Süre Yönetimi
Tüm süreç dijital ortamda, katı süre sınırları içinde yürür.
-
Kritik Risk: Eksik evrak bildirimlerine süresi içinde yanıt verilmemesi veya proje revizyon taleplerinin gözden kaçırılması, dosyanın işlemden kaldırılmasına neden olur.
-
Danışman Olarak Rolümüz: Şirketinizin DYS üzerindeki “Gölge Yöneticisi” biziz. Gelen bildirimleri anlık takip ediyor, bürokratik yazışmaları sizin adınıza hazırlıyor ve hiçbir sürenin kaçırılmasına izin vermiyoruz.
6. Yazılım ve Teknoloji Entegrasyonu
Sürdürülebilirlik artık bir veri yönetimi işidir ve Bakanlık bunu destekler.
-
Kritik Risk: Excel tablolarında kaybolan veriler veya şirket ihtiyaçlarına uymayan, atıl kalacak pahalı yazılımların satın alınması.
-
Danışman Olarak Rolümüz: Şirketinizin üretim yapısına en uygun sürdürülebilirlik yazılımını seçmenize yardımcı oluyor (ERP entegrasyonu vb.) ve bu yazılımın lisans giderlerinin destek kapsamına alınmasını sağlıyoruz. Amacımız, denetimlerde tek tuşla rapor alabileceğiniz dijital bir altyapı kurmaktır.
Sonuç olarak; Yeşil Mutabakata Uyum Projesi, teknik bilgi, finansal okuryazarlık ve mevzuat hakimiyeti gerektiren disiplinler arası bir süreçtir. Bizimle çalışarak, sadece bir danışmanlık hizmeti almıyor; riskleri minimize, faydayı maksimize eden tecrübeli bir yol arkadaşı kazanıyorsunuz.