E-İhracat

E-İhracat Nedir?

E-ihracat, geleneksel ihracatın dijitalleşmiş ve internet tabanlı bir versiyonudur. Bu yöntem, şirketlerin ürün ve hizmetlerini
uluslararası pazarlara çevrimiçi platformlar aracılığıyla satmalarını sağlar. E-ihracat, elektronik ticaretin yani e-ticaret işlemlerinin
uluslararası boyutta gerçekleştirilmesidir. Elektronik dış ticaret olarak da bilinir ve günümüzde sınır ötesi e-ticaret
(Cross Border e-Commerce) olarak da adlandırılmaktadır.

E-ihracat; geleneksel ihracat yöntemlerine kıyasla daha düşük maliyetlerle ve daha geniş hedef kitleye ulaşma imkanı sunar.
Bu iş modeli, ihracatçıların ürünlerini dünya çapındaki müşterilere kolayca ulaştırmasını ve uluslararası pazarlardaki iş yapma
süreçlerini kolaylaştırmasını sağlar.

İhracat Nedir?

E-ihracat konusuna geçmeden önce, ihracat; bir ülkenin mal ve hizmetlerini başka ülkelere satması ve bunun sonucunda
uluslararası ticaret yoluyla döviz kazanması işlemidir. İhracat, bir ülkenin ekonomik büyümesini, dış ticaret dengesini
olumlu yönde etkiler ve önemli bir gelir kaynağı olabilir.

E-İhracat ve Klasik İhracat Arasındaki Temel Farklar

E-ihracat ile klasik (geleneksel) ihracat arasında, süreçlerin yönetimi, maliyetler ve yasal prosedürler açısından önemli farklılıklar bulunmaktadır.

Özellik İhracat (Geleneksel) E-İhracat (Dijital)
İşlem Modeli Genellikle B2B (İşletmeden İşletmeye). Genellikle B2C (İşletmeden Bireysel Müşteriye).
Gümrük Beyanı Standart gümrük beyannamesi kullanılır; gümrük müşavirlerine ihtiyaç vardır. Kargo firmaları tarafından elektronik olarak düzenlenen ETGB (Elektronik Ticaret Gümrük Beyanı) kullanılır.
Kapsam Büyük ölçekli ihracatlar gerçekleştirilebilir. Mikro ihracat kurallarına bağlıdır: Ürün, ağırlık olarak 300 kilogramdan ve fiyat olarak vergiler dahil 15.000 €’dan az olmalıdır.
Maliyetler Satış öncesi ve sonrası maliyetler genelde yüksektir. Yatırım maliyetleri daha azdır; operasyonel maliyetler düşüktür.
Prosedürler Detaylı ve karmaşıktır; marka tescil sertifikası, laboratuvar analizi gibi belgeler genelde zorunludur. Daha basittir; çoğu zaman ek sertifikasyon gerekliliği bulunmaz (özel düzenlemelere tabi ürünler hariç).
KDV KDV iadesi alınır, KDV’siz fatura hazırlanır. Belirli koşullar dahilinde bireysel müşteriler KDV’den muaf olabilir veya KDV iadesi alınır. E-ihracat, ETGB kapsamında gerçekleştirildiği için gümrükleme ve lojistik süreçlerini basitleştirir.

E-İhracat Nasıl Yapılır?

1. Hazırlık ve Planlama

  1. Şirket Kuruluşu: Yurt dışına satış yapabilmek için vergilendirme ve ticari faaliyetler açısından bir şirket kurma
    zorunluluğu bulunur. Şahıs şirketi kurmak da e-ihracat için yeterlidir.
  2. E-İhracat Hazırlığı ve Planı: Mevcut teknolojik altyapınızı ve ürünlerinizin uluslararası pazara uygunluğunu değerlendirin.
    Hedeflerinizi, stratejilerinizi ve adımlarınızı içeren kapsamlı bir e-ihracat planı hazırlayın.
  3. Pazar ve Hedef Kitle Belirleme: Hangi ülkelerde ve sektörlerde faaliyet göstermek istediğinize karar verin.
    Rekabet analizi yaparak en uygun pazarları seçin ve müşteri ihtiyaçlarını anlayarak pazarlama stratejilerinizi buna göre şekillendirin.
    Ayrıca diğer kültürlere duyarlı olmak önemlidir; bir ülkede uygun olabilecek görsellerin/tasarımların başka bir ülkede rahatsız edici olabileceğini unutmayın.

2. Satış Kanalı Kurulumu

E-ihracat, işletmenin kendi web sitesi üzerinden veya çevrimiçi pazar yerleri aracılığıyla yapılabilir.

  • E-İhracat Web Sitesi Kurma:
    Uluslararası müşterilere yönelik çekici bir web sitesi oluşturun. Web sitesinin iyi bir yazılıma, altyapıya ve güvenlik sertifikasına sahip olması gerekir.
    Başarı için çoklu dil ve para birimi desteği sunan bir altyapı seçimi kritik öneme sahiptir. ideasoft ve ikas gibi firmalar e-ihracat paketleri sunmaktadır.
  • Küresel Pazar Yerlerinde Satış:
    Amazon, eBay, Alibaba, Etsy gibi uluslararası e-ticaret platformları üzerinden ürün satışı yapabilirsiniz.
    Bu platformlar, özellikle yeni başlayanlar için görece düşük maliyetli ve pratiktir. Amazon’un FBA (Fulfillment by Amazon) hizmeti,
    depolama, paketleme ve kargo süreçlerini yöneterek lojistik süreçlerde zaman ve kaynak tasarrufu sağlar.

3. Operasyonel ve Pazarlama Süreçleri

  1. Lojistik ve Kargolama:
    Uluslararası sevkiyat için uygun kargolama yöntemlerini ve güvenilir lojistik firmalarını belirleyin.
    Gümrük işlemleri, taşıma yöntemleri ve lojistik süreçlerini planlayarak ürünlerin uluslararası müşterilere güvenli bir şekilde ulaştırılmasını sağlayın.
    Müşterilere takip numarası gibi bilgiler sağlanması, kargo süreçlerinin yönetiminde önemlidir.
  2. Finansal Planlama:
    Sevkiyat, pazarlama, lojistik ve diğer maliyetleri göz önünde bulundurarak bir bütçe ve finansal plan oluşturun.
    Yurt dışındaki müşterilere ödeme yapmaları için kredi kartları, PayPal gibi uluslararası ödeme seçeneklerini değerlendirerek uygun yöntemler sunun.
  3. Pazarlama Stratejileri:
    Dijital pazarlama araçlarını kullanarak uluslararası pazarlarda görünürlüğünüzü artırın.
    SEO, sosyal medya pazarlaması, içerik pazarlaması ve diğer dijital kanallarla potansiyel müşterilere ulaşın.
    Sosyal medya platformları aracılığıyla görünür olmak, marka bilinirliğini güçlendirir.
  4. Müşteri İlişkileri Yönetimi (CRM):
    Uluslararası müşterilerle ilişkilerin sürdürülmesi ve yönetilmesi için CRM yazılımları kullanılabilir.
    Müşteri memnuniyetine önem vermek, müşteri sadakatini artırmak için kritiktir.

E-İhracatın Avantajları ve Dezavantajları

Avantajları

  • Küresel Erişime Kolaylık: İnternet aracılığıyla dünya çapında müşterilere erişim imkanı sunar.
  • Finansal Kazanç: Döviz kazancı elde etme fırsatı sunar ve kur dalgalanmalarından görece daha az etkilenme imkanı sağlar.
  • Düşük Maliyetler: Geleneksel ticaret yöntemlerine kıyasla daha düşük işletme maliyetleri ve sermaye gereksinimi ile iş yapma olanağı sunar.
  • 7/24 Satış İmkanı: Online platformlar aracılığıyla 7/24 satış yapma esnekliği sağlar.
  • Vergi Avantajları: E-ihracat yapan firmalar için KDV muafiyeti sağlanır ve devletin sağladığı çeşitli destek ve teşviklerden yararlanılabilir.
  • Esneklik: Çeşitli ürünleri ve hizmetleri farklı pazarlara kolayca sunabilme esnekliği sağlar.

Dezavantajları

  • Rekabet Yoğunluğu: Küresel pazarda yoğun rekabet olduğundan işletmelerin kendilerini farklılaştırmaları zor olabilir.
  • Lojistik ve Teknik Zorluklar: Uluslararası nakliye ve gümrük işlemleri gibi lojistik zorluklarla başa çıkmak gerekebilir;
    web sitesi çökmeleri veya ödeme sistemlerinde yaşanabilecek teknik sorunlar süreci olumsuz etkileyebilir.
  • İade Süreçleri: Doğrudan tüketiciye yapılan satışlarda iade veya değişim prosedürleri zorlayıcı olabilir ve beklenmeyen masraflar ortaya çıkarabilir.
  • Yasal Uyum ve Kültürel Farklılıklar: Farklı kültürlere, pazarlara ve yasal düzenlemelere uyum sağlama zorluğu vardır;
    vergi, ambalaj, etiket gibi prosedürler ülkeden ülkeye değişiklik gösterir.
  • Limitler: Mikro ihracat kapsamında yapıldığı için ağırlık ve fiyat limitleri (15.000 € / 300 kg) nedeniyle büyük ölçekli ihracatlar gerçekleştirilemez.

E-İhracatta En Çok Satılan Ürünler

  • Elektronik Ürünler: Telefonlar, tabletler, bilgisayarlar, elektronik aksesuarlar gibi teknoloji ürünleri.
  • Moda ve Giyim Ürünleri: Giyim, ayakkabı, takı gibi moda ürünleri.
  • Sağlık ve Güzellik Ürünleri: Kozmetik, kişisel bakım ürünleri, vitaminler.
  • Ev ve Bahçe Ürünleri: Mobilya, ev tekstili, bahçe gereçleri.
  • Yazılım ve Dijital Ürünler: Yazılım lisansları, e-kitaplar, dijital oyunlar.

Yasal Süreçler ve Vergilendirme

E-İhracat İçin Gerekli Belgeler

E-ihracat sürecinde gereken en önemli belgelerden biri Elektronik Ticaret Gümrük Beyanı (ETGB)’dir.
ETGB, mikro ihracat kapsamında gönderilen ürünlerin gümrük işlemlerini hızlandıran bir beyandır.
Yetkili kargo firmaları (PTT, DHL, UPS, FedEx ve TNT gibi) bu belgeyi ihracatçı adına düzenler ve bu firmalarla çalışmak gerekir.

Taşıyıcı firmaların talep ettiği diğer yaygın belgeler şunlardır:

  • E-ihracat faturası.
  • Türkçe ve İngilizce fatura.
  • İhracat bilgi formu.
  • Çeki listesi.
  • Dolaylı temsil yetki belgesi ve imza sirküleri fotokopisi.
  • Gerektiğinde Proforma fatura, EUR.1 ve A.TR dolaşım sertifikası gibi belgeler.

E-İhracatta E-Fatura Kullanımı ve Kesimi

Türkiye’de e-ihracatta e-fatura kullanımı zorunlu hale getirilmiştir.
E-ihracat faturası, Gümrük Çıkış Beyannamesi ekinde yer alan mal ihracı faturalarının elektronik ortamda düzenlenmiş halidir.

Fatura keserken dikkat edilmesi gerekenler:

  • Fatura, GİB’in belirlediği formatta oluşturulmalı ve elektronik olarak beyan edilmelidir.
  • Faturanın dili Türkçe olacak şekilde kesilmelidir.
  • Fatura üzerinde GTİP kodu (Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu) bulunmalıdır. GTİP, ürünlerin uluslararası ticarette sınıflandırılmasını sağlayan 12 haneli koddur.
  • Mikro ihracat faturalarının genellikle KDV’siz şekilde kesilmesi gerekir.
  • Faturada döviz kuru olarak, fatura tarihindeki Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası (TCMB) tarafından yayımlanan döviz alış kuru esas alınır.

E-İhracatta Vergilendirme ve Muafiyetler

  • Gelir/Kurumlar Vergisi:
    Gelir vergisi yıllık kâr üzerinden hesaplanır. Şahıs şirketleri için gelir vergisi oranı yıllık kazanca göre %15 ile %40 arasında değişir.
    Sermaye şirketleri için kurumlar vergisi oranı 2024 yılı itibarıyla %25 olarak sabitlenmiştir.
  • Gümrük Vergisi Muafiyetleri:
    Gümrük vergisi oranı, ürünün satılacağı ülkeye göre değişiklik gösterir.
    Pek çok ülke belirli limitlerin altında kalan işlemler için gümrük vergisi ve KDV muafiyeti sağlamaktadır.
    Örneğin Amerika Birleşik Devletleri, 800 dolara kadar olan işlemler için KDV ve gümrük vergisi muafiyeti uygular.

E-İhracat Destekleri ve Teşvikler

Türkiye’de Ticaret Bakanlığı tarafından sağlanan çeşitli e-ihracat destekleri ve teşvikler bulunmaktadır.
Bu destekler, ihracat yapmak isteyen işletmelerin uluslararası pazarda rekabet güçlerini artırmayı amaçlar.

  • Marka tescil ve korunma desteği.
  • Pazar araştırması için seyahat desteği (ulaşım ve konaklama giderlerinin yaklaşık %70’i desteklenebilir).
  • Reklam ve tanıtım desteği (reklam, tanıtım, pazarlama, sponsorluk ve ilan giderleri belirli oranlarda desteklenir).
  • Fuar desteği (yurtdışı fuarlara katılım için belirli oranlarda destek).
  • Birim desteği (yurtdışı faaliyetleri için kurulan birimlerin kira, harç ve vergi giderleri desteklenir).

Teşviklerden yararlanmak için, ihracatı yapılacak ürünün Türkiye’de üretilmiş olması şartı aranır.

E-İhracatın Türkiye Ekonomisine Katkısı

E-ihracat, Türkiye ekonomisine katma değer sağlayan önemli bir ticaret modelidir.
Bu model sayesinde Türk firmaları dünya pazarlarına daha kolay erişebilir, döviz kazancı elde eder ve işletmelerin ölçeklenmesini destekler.
E-ihracatın yaygınlaşmasıyla birlikte Türkiye’nin uluslararası ticaret hacmi ve rekabet gücü artmaktadır.


Analoji

E-ihracat yapmak, geleneksel bir pazar yerinde (klasik ihracat) bir dükkân açmak yerine, ürünlerinizi tüm dünyaya
sergileyebileceğiniz ve 7/24 açık olan bir sanal fuar alanında (dijital platform) stant kurmaya benzer.
Bu sanal stantta müşterilerinizle doğrudan iletişime geçebilir, maliyetleri düşürebilir ve hızlı kargo (ETGB) sistemleriyle
ürünlerinizi dünyanın diğer ucuna gönderebilirsiniz. Ancak hangi ülkede hangi vergi kurallarının geçerli olduğunu bilmek
ve kargonun güvenliğini sağlamak yine işletmenin sorumluluğundadır.

Sıkça Sorulan Sorular

E-ihracat yapmak için mutlaka şirket kurmak zorunlu mudur?
Evet. E-ihracat kapsamında yurt dışına ürün satabilmek için Türkiye’de bir şirketinizin bulunması gerekir. Bu şirket, şahıs şirketi de olabilir, limited/anonim şirket de olabilir. Faturaların düzenlenmesi, ETGB süreçlerinin yürütülmesi, KDV muafiyeti uygulanması ve devlet desteklerinden yararlanabilmek için vergisel kimliğinizin bulunması zorunludur. Şirket olmadan bireysel olarak yurt dışına satış yapılsa bile bu, e-ihracat olarak kabul edilmez ve ticari faaliyet açısından mevzuata uygun değildir.
E-ihracatta hangi ürünler satılabilir ve kısıtlamalar nelerdir?
Temelde e-ihracatta moda, elektronik, kozmetik, ev–bahçe ürünleri ve dijital yazılımlar en çok satılan kategorilerdir. Ancak bazı ürünler, uluslararası taşımacılık kuralları ve ülke bazlı regülasyonlar nedeniyle kısıtlamalara tabidir. Örneğin; yanıcı–patlayıcı madde içeren ürünler, gıda takviyeleri, ilaçlar, tütün ürünleri, tehlikeli kimyasallar veya ithalatı sınırlanan ürünler ETGB kapsamında gönderilemez. Ayrıca mikro ihracat limitleri olan 300 kg / 15.000 € sınırı sebebiyle çok büyük hacimli veya yüksek bedelli ürünlerin e-ihracatı yapılamaz. Gönderim yapılacak ülkenin etiketleme, içerik ve gümrük düzenlemelerinin de mutlaka önceden kontrol edilmesi gerekir.