Mobilya Sektörü Sektörü

Türkiye’de Mobilya Sektörünün Durumu, Yurtdışı Açılım ve İhracatı, Dünya’daki Konumu

Türkiye mobilya sektörü son yıllarda hem üretim kapasitesi hem de tasarım kabiliyeti açısından hızla gelişerek stratejik bir endüstri haline gelmiştir. Üretim altyapısının büyük bölümü KOBİ’lerden oluşan sektör; İstanbul, Bursa, Kayseri, Ankara, İzmir ve İnegöl gibi merkezlerde güçlü kümelenmelere sahiptir. Özellikle masif ahşap, panel mobilya, modüler mobilya, yatak, ofis mobilyası ve döşemeli ürünlerde yüksek üretim çeşitliliği sunulmaktadır. Sektör; genç tasarımcıların yükselen katkısı, Ar-Ge yatırımlarının artması, CNC ve robotik sistemlerin üretimde daha fazla kullanılması sayesinde yenilikçi bir yapıya kavuşmuştur. Türkiye’de mobilya, iç piyasada geniş bir tüketici kitlesine hitap eden, dayanıklı tüketim kategorisinde güvenilirliği ile bilinen bir sektördür.

Türkiye mobilya sektörü, son 10 yılda ihracat odaklı büyüme stratejisiyle önemli bir ivme yakalamıştır. Türk mobilyası; kalite, tasarım, dayanıklılık ve fiyat avantajı sayesinde küresel pazarlarda rekabet gücü yüksek bir konumdadır. İhracatta en önemli pazarlar ABD, Almanya, Irak, Birleşik Krallık, Suudi Arabistan, Libya, Fransa ve Hollanda’dır. Sektör, yıllık 5–6 milyar dolar aralığında ihracat gerçekleştirmekte olup dış ticaret fazlası veren nadir sektörlerden biridir. Modüler mobilya, mutfak-banyo sistemleri, bebek-çocuk mobilyaları ve otel/ofis projeleri özellikle yurtdışı talebin yoğun olduğu alanlardır. Türkiye’nin lojistik avantajı, kısa teslimat süreleri, özel tasarım yapabilme esnekliği ve rekabetçi fiyatları sektörü global projelerde tercih edilen bir oyuncu haline getirmektedir.

Türkiye, son yıllarda hem üretim kapasitesini hem de marka bilinirliğini artırarak ilk 10 üretici arasında yer almaya yaklaşmıştır. Özellikle Avrupa ve Orta Doğu pazarlarında, kalite-fiyat dengesiyle öne çıkan Türkiye, hızlı teslimat ve özel tasarım kabiliyetiyle Çin ve Uzak Doğu ürünlerine güçlü bir alternatif olarak görülmektedir. Sektör, tasarım tescili, sürdürülebilir malzeme kullanımı, çevre dostu üretim teknikleri ve global standartlara uygunluk açısından da gelişmeye devam etmektedir. Türkiye’nin dünya mobilya ticaretindeki payını artırma potansiyeli yüksektir; güçlü üretim altyapısı, genç iş gücü, esnek üretim yapısı ve tasarım kabiliyetinin desteklenmesi halinde Türkiye, küresel sıralamada daha üst seviyelere çıkabilecek konumdadır.

Verilerle Mobilya Sektörü

Türkiye mobilya sektörü, imalat sanayi içinde %4–6’lık payıyla dikkat çeken güçlü bir konuma sahiptir. TÜİK verilerine göre sektörde 16.605 aktif firma ve 242.342 kayıtlı çalışan bulunmakta olup, kayıt dışı istihdamla birlikte toplam çalışan sayısının yaklaşık 300.000’e ulaştığı tahmin edilmektedir. Küçük ölçekli işletmelerin ağırlıkta olduğu yapı, son yıllarda orta ölçekli firmaların artışıyla birlikte daha kurumsal bir üretim modeline doğru evrilmektedir. İleri üretim teknolojilerinin hızla yaygınlaştığı sektörde, Türkiye’nin mobilya ihracatı 2023 yılı sonunda 5,1 milyar dolara ulaşmış; 2024 Ocak-Temmuz döneminde ise 2,85 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir. 213 ülkeye ihracat yapan mobilya sektörü 2024 yılını 4 milyar 459 milyon dolar ihracatla kapatmııştır. Bu performansla Türkiye, dünya mobilya ihracatında 2023’teki 11’inci sıradan 2024 itibarıyla 6’ncı sıraya yükselerek dikkat çekici bir başarı elde etmiştir.

Sektörün, önümüzdeki dönemde yıllık ortalama yaklaşık %2,9 oranında daralma ile üretimin 2028’e kadar yaklaşık 12 milyar ABD dolara gerilemesi öngörülmektedir. 

Sektör hâlihazırda iç piyasaya hâkim olmakla birlikte, Türkiye mobilya sektörü son 20 yıldır net ihracatçı konumundadır. Ülkeler bazında 2009’dan bu yana en büyük pazar olarak Irak, ardından Almanya gelmektedir; diğer önemli pazarlar arasında ABD, Fransa, İngiltere, Romanya, Suudi Arabistan, Libya, İsrail ve Hollanda sayılmaktadır.

MDF ve Yonga Levha Sanayicileri Derneği verilerine göre, sektörün 2024 yılı toplam kurulu kapasitesi 15,7 milyon m³/yıl seviyesine ulaşmıştır. Aynı yıl için sektörün odun hammaddesi ihtiyacı 18 milyon ton/yıl olarak hesaplanmaktadır. Örneğin, yonga levha üretiminde yıllık büyüme hızı 2019-2023 dönemindeki güçlü seyrini (ortalama ~%7,3) takiben, kapasite artışları ve ihracat talebiyle birlikte 2024 yılında da devam etmiştir. Kapasite kullanım oranları yüksek seyrederek, yonga levha üretiminin 6.000.000 m³ seviyesini aşması beklenmektedir. Sektörün dış ticaretteki payı da yükselmeye devam etmiştir. 2023 yılında MDF’nin dış ticaret içindeki orman ürünleri payı %14,6 seviyesine ulaşmışken, 2024 yılının ilk yarısında bu oran, ihracatın itici gücüyle birlikte %15’in üzerine çıkmıştır. Geleceğe dönük stratejiler arasında; ihracatın artırılması, yeni pazarların keşfi, dijitalleşme, sürdürülebilir üretim ve markalaşma öncelikleri yer almaktadır. 

Mobilya ihracatında yurtdışı fuarlar neden önemlidir? Hangi yurtdışı fuarlara katılım sağlanabilir? 

Yurtdışı mobilya fuarları, sektörün ihracat performansını artırmada kritik bir role sahiptir. Firmalar için yalnızca ürün sergileme alanı değil, aynı zamanda yeni iş bağlantıları kurma, dağıtım kanallarını genişletme, trendleri takip etme ve marka bilinirliğini artırma fırsatı sunar. Fuarlar; hedef pazarlardaki ithalatçı, toptancı, zincir mağaza satın alma ekipleri, otel–restoran projecileri ve iç mimarlık ofisleri ile doğrudan temas kurma imkânı sağlayarak satışları hızlandırır. Ayrıca firmaların global rakiplerini incelemesini, ürün gamını yenilemesini ve fiyat rekabetini doğru konumlandırmasını mümkün kılar.
T.C. Ticaret Bakanlığı tarafından desteklenen uluslararası fuarlara katılım, şirketlerin stand maliyetlerinin belirli oranlarda karşılanması sayesinde daha erişilebilir hale gelmekte; bu da KOBİ ölçeğindeki firmaların bile dünya pazarlarına açılmasına katkı sunmaktadır.

2025 yılında mobilya sektörüne yönelik uluslararası fuarlar; özellikle Orta Doğu, Avrupa ve Asya pazarlarında Türk mobilya ihracatçılarına önemli fırsatlar sunmaktadır. Ağaç/orman ürünleri, mobilya teknolojileri, iç dekorasyon, ev tekstili ve contract furniture alanlarını kapsayan bu organizasyonlar; firmalara yeni distribütörlerle tanışma, proje bazlı iş birlikleri geliştirme, trendleri takip etme ve marka görünürlüğünü artırma imkânı sağlar. Suudi Arabistan, Çin, Birleşik Arap Emirlikleri ve Almanya gibi stratejik pazarlarda düzenlenen fuarlar, Türkiye’nin mobilya ihracatını büyütme potansiyeli açısından öne çıkan etkinliklerdir.

Mobilya Sektöründe Katılım Sağlanabilecek Önemli Fuarlar

Mobilya Şirketlerine Sunulan Teşvikler ve Vergi İstisnaları

Türkiye’de mobilya sektöründe faaliyet gösteren şirketler; üretim, yatırım, Ar-Ge, tasarım ve ihracat süreçlerinde önemli kamu desteklerinden yararlanabilmektedir. Sektör; hem imalat sanayii hem de yüksek dış ticaret potansiyeline sahip sektör olarak değerlendirildiğinden Ticaret Bakanlığı, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, KOSGEB, TÜBİTAK ve Yatırım Teşvik Sistemi kapsamında birçok avantaj sunulmaktadır.

1. KOSGEB Destekleri 

KOSGEB (Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı), Türkiye’deki KOBİ’lerin büyümesini, modernizasyonunu ve rekabet gücünü artırmayı amaçlayan temel kurumdur. Mobilya sektörü, imalat sanayii içinde yer alması ve yüksek istihdam kapasitesi nedeniyle KOSGEB’in hibe ve finansman desteklerinden doğrudan yararlanabilmektedir. KOSGEB destekleri; özellikle mobilya üreticilerinin kuruluş aşaması, ilk makine-teçhizat yatırımı, nitelikli personel istihdamı, dijitalleşme ve ihracata hazırlık süreçlerinde kritik bir finansman kaynağı sağlar.

KOSGEB Girişimcilik Desteği (İleri Girişimci Programı):

Mobilya alanında yeni kurulan KOBİ’lere; CNC tezgâhları, kompresör, pres, kesim makineleri gibi üretim ekipmanı yatırımları ile endüstriyel tasarımcı, mühendis, usta istihdamı için destek sunar. Program kapsamında işletmeye;

• Makine–teçhizat desteği,
• Personel gideri desteği,
• Ofis ve kuruluş giderleri,

Toplam destek tutarı program koşullarına göre 1,5 milyon TL’ye kadar ulaşabilmektedir. Faizsiz ve komisyonsuz geri ödeme seçenekleri sayesinde yeni başlayan üreticilerin finansal yükü önemli ölçüde azaltılmaktadır.

KOSGEB Kapasite Geliştirme Desteği: 

KOSGEB Kapasite Geliştirme Desteği, mobilya sektöründe faaliyet gösteren mevcut işletmelerin üretim güçlerini artırmalarını, modernizasyon yatırımlarını gerçekleştirmelerini ve ulusal–uluslararası pazarlarda daha rekabetçi bir yapıya kavuşmalarını destekleyen önemli bir finansman mekanizmasıdır. Mobilya üreticileri bu destek sayesinde; CNC tezgâhları, pres makineleri, kurutma sistemleri, kaplama hatları, boya/vernik üniteleri, otomasyon çözümleri ve robotik üretim ekipmanları gibi büyük yatırım gerektiren makine-teçhizat yenilemelerini daha düşük maliyetle gerçekleştirebilmektedir.

Mevcut işletmelerin büyüme ve ölçeklenme kapasitesini artırmaları için, 1.000.000 TL – 20.000.000 TL arası kredi kullanımı için faiz/kâr payı desteği sağlar.

KOSGEB Küresel Rekabetçilik Desteği: 

KOSGEB Küresel Rekabetçilik Desteği, mobilya sektöründe uluslararası pazarlara açılmak veya mevcut ihracatını büyütmek isteyen işletmeler için tasarlanmış güçlü bir finansman aracıdır. Mobilya firmalarının global tedarik zincirlerine entegre olmasını, yabancı pazarlarda rekabetçi fiyat ve kalite seviyesine ulaşmasını ve ölçek ekonomisinden yararlanarak daha sürdürülebilir bir büyüme yakalamasını hedefler. İhracat odaklı ölçeklenmeyi teşvik eder. 20.000.000 TL – 50.000.000 TL arasında kredi kullanımı için faiz/kâr payı desteği sağlar.

KOSGEB Teknoyatırım: 

Araştırma ve Geliştirme (Ar-Ge)/Ürün Geliştirme (Ür-Ge)/yenilik faaliyetleri sonucu ortaya çıkan ürünler ile orta-yüksek/yüksek teknoloji alanında yer alan ve cari işlemler hesabına katkı sağlayacak ürünlerin üretimini ve ticarileştirilmesini sağlamaktır.

Destek Programı kapsamında verilecek desteklerin üst limiti;

• Düşük/orta-düşük teknoloji alanında yer alan ürünler için geri ödemeli 1.400.000 TL ve geri ödemesiz 600.000 TL olmak üzere toplam 2.000.000 TL,
• Orta-yüksek/yüksek teknoloji alanında yer alan ürünler için geri ödemeli 7.000.000 TL ve geri ödemesiz 3.000.000 TL olmak üzere toplam 10.000.000 TL’dir.

3. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Destekleri

Tasarım ve Ar-Ge Merkezi Teşvikleri: Mobilya sektöründe yenilikçi ürün tasarımı, malzeme geliştirme ve üretim süreçlerinin iyileştirilmesi amacıyla firmalara önemli mali avantajlar sunulmaktadır. Tasarım veya Ar-Ge merkezi olarak tescil edilen işletmeler; tasarım ve Ar-Ge personeline ait gelir vergisi stopajı indirimi, SGK işveren primi desteği, projelerden doğan damga vergisi muafiyeti ve yurt dışından getirilen makine-teçhizat için gümrük vergisi istisnası gibi kritik kolaylıklardan yararlanabilir. Bu teşvikler, firmaların Ar-Ge maliyetlerini düşürerek daha rekabetçi ve yüksek katma değerli ürün geliştirmesine katkı sağlar.

5746 sayılı Kanun, Ar-Ge ve Tasarım Merkezlerinde yürütülen yenilik, tasarım ve teknoloji geliştirme faaliyetlerini destekleyen kapsamlı bir teşvik paketidir. Bu düzenleme sayesinde işletmelerin Ar-Ge maliyetleri önemli ölçüde azalmakta, nitelikli personel istihdamı teşvik edilmekte ve araştırma altyapısının güçlendirilmesi için ciddi mali kolaylıklar sağlanmaktadır. Kanun, hem maliyetleri düşürmeyi hem de şirketlerin tasarım ve Ar-Ge süreçlerini daha sürdürülebilir hale getirmeyi hedeflemektedir.

• Vergi İndirimi: Ar-Ge ve tasarım faaliyetlerine yönelik harcamaların %100’ü kurumlar vergisi matrahından düşülebilir.
• Gelir Vergisi Stopaj Teşviki: Ar-Ge ve tasarım personelinin ücretleri üzerinden hesaplanan gelir vergisinin %80 ila %95’i terkin edilir.
• Sigorta Primi İşveren Hissesi Desteği: Ar-Ge ve tasarım personelinin sigorta primi işveren payının %50’si devlet tarafından karşılanır.
• Damga Vergisi İstisnası: Ar-Ge, yenilik ve tasarım projeleri kapsamında düzenlenen tüm belgeler damga vergisinden muaftır.
• Gümrük Vergisi Muafiyeti: Ar-Ge ve tasarım projelerinde kullanılacak ithal makine ve ekipmanlar gümrük vergisi ve harçlardan istisnadır.
• Desteklenecek Programlar Personel Desteği: En az lisans derecesine sahip Ar-Ge personeline ödenen ücretlerin asgari ücret tutarındaki kısmı iki yıl süreyle desteklenir.
• Yeni Makine ve Teçhizat İçin KDV İstisnası: Ar-Ge ve tasarım faaliyetlerinde kullanılmak üzere alınan yeni makine-teçhizat alımlarında KDV istisnası uygulanır.

Yatırım Teşvik Sistemi Kapsamındaki Destekler: Mobilya üretim yatırımları için en kapsamlı desteklerden biri Yatırım Teşvik Belgesidir. Bu kapsamda sağlanan avantajlar şunlardır:

• KDV İstisnası: Makine ve teçhizat alımlarında KDV ödenmez.
• Gümrük Vergisi Muafiyeti: İthal edilen üretim makineleri için gümrük vergisi uygulanmaz.
• Vergi İndirimi: Şirketler, bölgesine göre %15 ile %55 arasında kurumlar vergisi indiriminden yararlanabilir.
• SGK İşveren Primi Desteği: 2 yıl ile 10 yıl arasında değişen prim desteği sağlanır.
• Faiz veya Kar Payı Desteği: TL veya döviz kredilerinde faiz desteği uygulanabilir.
• Yatırım Yeri Tahsisi: Belirli bölgelerde arsa tahsisi yapılabilir.
• KDV İadesi: Büyük ölçekli/stratejik yatırımlarda tam KDV iadesi uygulanabilir.

Bu sistem; üretim tesisi kurma, kapasite artırımı, modernizasyon ve teknoloji yenileme yatırımlarında özellikle avantajlıdır.

5. İhracat Destekleri

Mobilya sektörünün uluslararası pazarlarda rekabet gücünü artırmak ve markalaşma sürecini hızlandırmak amacıyla Ticaret Bakanlığı kapsamlı destekler sunmaktadır. Bu teşvikler; ürünlerin sertifikasyon süreçlerinden fuar katılımlarına, mağaza açılışlarından dijital tanıtıma kadar geniş bir alanda maliyet avantajı sağlar. 

Pazara Giriş Belgeleri Desteği: Mobilya ürünlerinin ihracat için gerekli kalite testleri, sertifikalar ve uygunluk belgelerinin maliyetini azaltmak için sağlanır; 2025 üst limiti 15.260.421 TL’dir.

Yurtdışı Marka Tescil Desteği: Mobilya markalarının uluslararası pazarlarda yasal olarak korunması ve marka bilinirliğinin güçlenmesi amacıyla tescil/yenileme giderleri desteklenir; limit 2.860.670 TL’dir.

Pazara Giriş Projesi Hazırlama Desteği: Mobilya firmalarının hedef pazarlara yönelik strateji, konumlandırma ve rekabet analizlerini profesyonel danışmanlıkla hazırlayabilmesi için kullanılır; üst limit 761.017 TL’dir.

Yurtdışı Pazar Araştırması Desteği: Mobilya üreticilerinin yeni ülkelere açılmadan önce saha araştırması yapabilmesi ve potansiyel alıcılarla görüşebilmesi için ulaşım/konaklama giderlerini kapsar; faaliyet başı limit 379.455 TL’dir.

Fuar Desteği: Mobilya firmalarının fuarlarda ürün sergileyerek alıcılarla doğrudan temas kurmasını destekler; fuar katılımı için 2025 üst limiti 4.577.703 TL’dir.

Yurtdışı Birim, Ofis ve Depo Kira Desteği: Mobilya markalarının yurtdışında showroom, ofis veya depo açarak kalıcı pazarlara girme stratejisini destekler; 2025 kira limiti 7.629.156 TL’dir.

Reklam ve Tanıtım Desteği: Mobilya ürünlerinin hedef ülkelerde dijital reklam, katalog, sosyal medya ve outdoor tanıtım çalışmalarıyla görünürlük kazanması için sağlanır; tanıtım limiti 11.444.788 TL’dir.

Pazara Giriş Rapor Desteği: Mobilya firmalarının dış pazarlara yönelik uzman raporları, analizler ve sektör araştırmalarını temin edebilmesi için sunulur; 2025 yılı üst limiti 11.444.788 TL’dir.

Genel Bakış ve Değerlendirme 

Türkiye mobilya sektörü; güçlü üretim kapasitesi, geniş ürün çeşitliliği, artan tasarım kabiliyeti ve ihracat potansiyeli sayesinde ülkenin yüksek katma değer yaratan stratejik alanlarından biri hâline gelmiştir. Son yıllarda modern üretim teknolojilerinin yaygınlaşması, modüler ve fonksiyonel tasarımların öne çıkması, sürdürülebilir malzeme kullanımı ve dijitalleşme süreçleri sektörün hem iç pazarda hem de uluslararası arenada rekabet gücünü artırmıştır. Bununla birlikte, ihracatın sürdürülebilir şekilde büyümesi için markalaşma, kalite belgeleri, lojistik kapasite ve hedef pazar analizleri gibi alanlarda kamusal destekler kritik önem taşımaktadır.

Bu çerçevede devlet tarafından sunulan teşvikler; yatırım, Ar-Ge, tasarım, ihracat ve e-ihracat başlıklarında mobilya firmalarına kapsamlı bir destek ekosistemi oluşturmaktadır. Yatırım teşvikleri üretim kapasitesinin güçlenmesine, KOSGEB programları işletmelerin dijitalleşmesine ve finansmana erişimine, TÜBİTAK destekleri tasarım ve malzeme inovasyonunun hızlanmasına, Ticaret Bakanlığı destekleri ise uluslararası pazarlarda güçlü bir marka konumlandırmasına katkı sağlamaktadır. Bu mekanizmaların etkin biçimde kullanılması, firmaların maliyet yüklerini azaltmakta, riskleri düşürmekte ve uluslararası rekabette daha güçlü bir konuma taşımaktadır.

Genel olarak bakıldığında Türkiye, mobilya ihracatında dış ticaret fazlası veren sayılı sektörlerden biridir ve küresel ölçekte daha üst sıralara yükselme potansiyeli oldukça yüksektir. Sektörün rekabet avantajının korunması ve büyüme ivmesinin devam etmesi için tasarım odaklı üretim, sürdürülebilir malzeme kullanımı, akıllı üretim teknolojileri, lojistik verimliliği ve global markalaşma stratejilerinin kesintisiz şekilde desteklenmesi gerekmektedir. Mevcut destek mekanizmalarının doğru planlama ve proje yönetimiyle kullanılması halinde, Türkiye’nin mobilya sektöründe dünya pazarındaki konumunu güçlendirmesi ve yeni pazarlarda daha görünür hâle gelmesi kaçınılmazdır.