Sağlık Turizmi Sektörü Sektörü
Türkiye’de Sağlık Turizmi Sektörü: Geçmişi, Gelişimi ve Mevcut Durum
1. Tarihsel Arka Plan
Türkiye’de sağlık turizminin temelleri 1980’li yıllara kadar uzanır. Bu dönemde Türkiye’ye gelen yabancılar daha çok kaplıca, termal kaynaklar ve rehabilitasyon hizmetleri için ziyaret gerçekleştiriyordu. Afyonkarahisar, Yalova, Bursa ve Balıkesir gibi illerdeki termal tesisler, erken dönem sağlık turizminin merkezini oluşturdu.
1990’lı yıllardan itibaren özel hastanelerin yaygınlaşması ve sağlıkta teknolojinin artmasıyla birlikte tedavi amaçlı uluslararası hasta kabulü başlamıştır. Ancak bu süreç, henüz sistematik ve devlet destekli bir sağlık turizmi politikası kapsamında yürütülmüyordu.
2000’li yıllara gelindiğinde Türkiye’de Sağlıkta Dönüşüm Programı ile sağlık altyapısı hızla geliştirildi. Modern hastaneler, ileri teşhis ve görüntüleme teknolojileri, en güncel cerrahi yöntemlerin kullanılması ve uzman hekim kadrosunun güçlenmesi, Türkiye’nin rekabet gücünü artıran faktörler oldu. Bu dönem aynı zamanda uluslararası hastaların Türkiye’yi kozmetik, diş tedavisi, organik cerrahi, göz ve ortopedi gibi alanlarda tercih etmeye başladığı yıllardır.
2. Gelişim Süreci (2003–2019 Arası)
a. Sağlıkta Dönüşüm Programı ve Devlet Politikaları
2003 sonrası Türkiye sağlık sektörü hızlı bir modernizasyon sürecine girdi. Devlet, sağlık turizmini bir kalkınma fırsatı olarak gördü ve farklı politika araçları ile sektörü desteklemeye başladı:
- Özel sağlık kuruluşlarının uluslararası hasta kabulüne yönelik mevzuat oluşturuldu.
- Sağlık turizmi için yetkilendirme şartları belirlendi.
- Akredite hastanelerin sayısı artırıldı (JCI akreditasyonlu hastanelerde Türkiye, Avrupa’nın önde gelen ülkelerinden biri haline geldi).
- Sağlık turizmi ödemelerine ilişkin Hazine ve Maliye Bakanlığı teşvikleri devreye alındı.
- THY’nin genişleyen uçuş ağı Türkiye’yi Doğu Avrupa, Orta Doğu ve Afrika için doğrudan ulaşılabilir bir merkez haline getirdi.
b. Özel Hastanelerin Uluslararasılaşması
2008 sonrasında İstanbul, Ankara, Antalya gibi şehirlerdeki büyük hastane grupları sağlık turizminin ana taşıyıcısı oldu. Koç, Acıbadem, Medical Park, Liv, Memorial gibi zincirler marka bilinirliği elde ederek yurt dışından ciddi hasta çekmeye başladı.
c. Hizmet Alanlarının Çeşitlenmesi
2010’lu yıllarda Türkiye farklı alanlarda uzmanlaşmış bir ülke haline geldi:
- Estetik cerrahi (rinoplasti, saç ekimi)
- Diş tedavileri
- Göz cerrahisi (özellikle lazer göz ameliyatları)
- Ortopedi
- Onkoloji
- Kardiyovasküler cerrahi
- Organ nakli
- Tüp bebek tedavileri (IVF)
Bu çeşitlilik, Türkiye’nin hem kalite hem de maliyet avantajı ile rekabet etmesini sağlayan en güçlü dinamiklerden biri oldu.
d. Termal Turizmin Genişlemesi
Türkiye, termal kaynak kapasitesi açısından dünyanın ilk 7 ülkesi arasında yer alıyor. Bu durum sağlık turizminin “wellness & SPA & rehabilitasyon” alt kategorisinin büyümesinde önemli rol oynadı.
3. Mevcut Durum (2020–2025)
a. Sektörün Büyüklüğü ve Ekonomik Etkisi
Türkiye, günümüzde dünya sağlık turizmi pazarında ilk 10 ülke arasında yer alıyor. TÜİK verilerine göre:
- Uluslararası sağlık turisti sayısı 2,5 milyonun üzerinde
- Sağlık turizmi geliri yaklaşık 4,8 milyar dolar
- Hasta başı ortalama harcama 2.000–10.000 USD arasında
Bu rakamlar, Türkiye’nin turizm gelirlerini çeşitlendirmesi açısından stratejik öneme sahip olduğunu gösteriyor.
b. Bölgesel Merkezler
Türkiye’de sağlık turizmi özellikle üç bölgede yoğunlaşmıştır:
- İstanbul: estetik, saç ekimi, cerrahi branşlar
- Antalya: diş tedavileri, estetik, genel cerrahi + tatil/deniz avantajı
- Ankara: onkoloji, organ nakli, ileri cerrahi
Deniz turizmi, ulaşım kolaylığı ve büyük hastane gruplarının merkezlerinin İstanbul’da olması bu dağılımın temel nedeni.
c. Türkiye’nin Rekabet Avantajı
Türkiye’nin güçlü yönleri:
- Nitelikli hekim ve sağlık çalışanı
- Modern hastane altyapısı
- Uygun fiyat, ABD/AB ülkelerine kıyasla %60–%70 daha düşük
- Kolay ulaşılabilirlik
- Gelişmiş paket programlar (ulaşım + konaklama + ameliyat)
- Uluslararası akreditasyonlar
- Kısa randevu süreleri, hızlı tedavi süreçleri
Bu avantajlar özellikle ABD, İngiltere, Almanya, Hollanda, Körfez ülkeleri ve Kuzey Afrika’dan ciddi hasta akışı yaratmaktadır.
d. En Çok Tercih Edilen Branşlar
Estetik cerrahi, Saç ekimi, Diş tedavileri, Göz cerrahisi, Ortopedi, Onkoloji, Kardiyoloji, Tüp bebek (IVF), Rehabilitasyon-termal hizmetleri, Saç ekimi ve estetik cerrahi, Türkiye’yi bu alanda global bir marka haline getirmiştir.
e. Dijitalleşme ve Acenta Ekosistemi
2020 sonrası büyük bir dönüşüm yaşandı:
- Sağlık turizmi aracı kuruluş sayısı hızla arttı.
- Klinikler sosyal medya, influencer marketing ve dijital reklamlarla global pazara açıldı.
- Online randevu sistemleri, uzaktan konsültasyon, tele-tıp hizmetleri yaygınlaştı.
- Sağlık turizmi şirketleri yabancı dilde hasta danışmanları istihdam etmeye başladı.
Bu yapı sektörde profesyonelleşmeyi artırdı.
- Verilerle Sağlık Turizmi
TÜİK verilerine göre, Türkiye’nin sağlık turizmi gelirleri 2024 yılında $3.022.957 olarak verilmiştir. 2025 III. çeyrek verilerine göre Türkiye’nin sağlık turizmi gelirleri $2.185.974 verilmiştir.
USHAŞ verilerine göre Türkiye’nin sağlık turizmi kapsamında kabul ettiği uluslararası hasta sayısı yıllar içinde güçlü bir artış eğilimi göstermiştir. 2019 yılında 756.926 hasta Türkiye’de tedavi hizmeti alırken, COVID-19 pandemisinin etkisiyle 2020’de bu sayı 435.691 kişiye gerilemiştir. Ancak 2021 itibarıyla sektör hızla toparlanmış ve uluslararası hasta sayısı 729.592 kişiye yükselmiştir. 2022 yılında Türkiye sağlık turizminde en güçlü sıçramalardan biri gerçekleşmiş ve 1.381.807 hasta ülkeye sağlık amacıyla gelmiştir. Bu büyüme 2023’te de devam etmiş, uluslararası hasta sayısı 1.538.643 kişiye ulaşarak tarihsel rekor kırmıştır.
USHAŞ’ın yayımladığı en güncel verilere göre ise 2025 yılının ilk dokuz ayında Türkiye’ye sağlık hizmeti almak için gelen hasta sayısı 1.080.387 olarak açıklanmıştır. Bu durum, yıl sonu rakamlarının 2023 seviyelerine yaklaşabileceği veya aşabileceği yönünde güçlü bir işaret taşımaktadır.
Türkiye’de Sağlık Turizmi ile İlgili Kurumlar, Dernekler, Birlikler ve Yapılar
| Kurum / Yapı | Sorumluluk Alanı | Sağlık Turizmi İçin Önemi | Örnek Etki / Çıktı |
| T.C. Sağlık Bakanlığı | Mevzuat, yetkilendirme, denetim, kalite standartları | Güvenli, düzenli ve yasal altyapı oluşturur | Sağlık turizmi yetki belgesi verilmesi |
| USHAŞ (Uluslararası Sağlık Hizmetleri A.Ş.) | Uluslararası tanıtım, koordinasyon, veri toplama | Türkiye’nin global sağlık markasını güçlendirir | Yabancı hasta verilerinin yayınlanması, ülke tanıtım kampanyaları |
| T.C. Ticaret Bakanlığı | Hizmet ihracatı destekleri, teşvik programları | Sektörün küresel rekabet gücünü artırır | Reklam, fuar, acente komisyonu, yurt dışı birim destekleri |
| T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı | Termal turizm, destinasyon planlaması, tanıtım | Sağlık + turizmi entegre ederek çeşitlilik sağlar | Termal turizm bölgelerinin tanımlanması |
| Türkiye Sağlık Turizmi Derneği (SATUDER) | Sektörel temsil, eğitim, standart geliştirme | Paydaşlar arası iletişim ve kalite farkındalığı sağlar | Çalıştay, eğitim programı, sektör raporları |
| TÜSATDER | Uluslararası bağlantılar, pazar geliştirme | Yeni pazar açılımı ve iş birliklerini destekler | Yurt dışı B2B görüşmeleri, stratejik ortaklıklar |
| Sağlık Turizmi Federasyonları / Platformları | Bölgesel koordinasyon ve savunuculuk | Yerel kapasiteyi ulusal ekosisteme dahil eder | Bölgesel kümelenme projeleri |
| Termal Turizm Birlikleri | Termal tesislerin tanıtımı ve geliştirilmesi | Medikal wellness ve rehabilitasyon turizmini çeşitlendirir | Termal turizm festivalleri, yatırım projeleri |
| Ticaret Odaları & Kalkınma Ajansları | Eğitim, UR-GE, kümelenme, pazar araştırmaları | Bölgesel sağlık turizmi stratejilerini güçlendirir | UR-GE destek programları, fuar organizasyonları |
| JCI ve Diğer Akreditasyon Kuruluşları | Kalite ve hasta güvenliği sertifikasyonu | Uluslararası güvenilirlik ve tercih edilirlik sağlar | JCI akreditasyonlu hastanelerin artması |
| Sağlık Turizmi Aracı Kuruluşları | Hasta yönlendirme, iletişim, operasyon yönetimi | Pazara erişim ve hasta deneyimini kolaylaştırır | 7/24 hasta koordinasyon hizmetleri |
| Özel Sağlık ve Hastane Grupları | Medikal hizmet sunumu, uluslararası hasta yönetimi | Türkiye’nin marka değerinin klinik düzeyde temsilidir | Estetik, diş, kalp cerrahisi gibi tedavi ihracatı |
| Üniversiteler & Araştırma Merkezleri | Eğitim, klinik araştırma, akademik iş birliği | Uzman insan kaynağı üretimi ve bilimsel gelişim sağlar | Hekim yetiştirme, klinik yayınlar, AR-GE |
Sağlık Turizminde Dijital Pazarlamanın Önemi
Sağlık turizmi, doğası gereği uluslararası rekabetin yoğun, hasta karar sürecinin uzun ve güvene dayalı olduğu bir sektördür. Dijital pazarlama bu alanda yalnızca bir iletişim aracı değil, marka güveni, görünürlük, hasta edinimi ve dönüşüm yönetiminin temel taşı haline gelmiştir. Bunun başlıca nedenleri şunlardır:
1. Hasta Karar Süreci Dijitalde Başlıyor
Uluslararası hastalar tedavi seçeneklerini araştırırken:
- Google aramaları
- YouTube videoları
- Sosyal medya yorumları
- Klinik incelemeleri
- Doktor videoları
üzerinden değerlendirme yapar.
Karar vermeden önce ortalama 7–14 dijital temas noktası oluşur. Bu nedenle dijital pazarlama hasta ediniminde ilk adımı oluşturur.
2. Güven Oluşturmanın En Etkili Yolu Dijital İletişimdir
Sağlık turizminde en büyük bariyer güvensizliktir. Hastalar ülkedeki doktoru tanımaz, kliniği bilmez, fiziki deneyim yaşayamaz. Bu nedenle:
- Şeffaf içerik
- Doktor anlatımları
- Öncesi–sonrası örnekleri
- Hasta yorumları
- Video röportajlar
dijital platformlar üzerinden güven inşa eder.
3. Global Rekabet Dijitalde Kazanılıyor
Türkiye; İngiltere, Almanya, İspanya, Hindistan, Kore ve Tayland gibi ülkelerle rekabet ediyor. Fiziksel satış imkânsız olduğu için dijital görünürlük rekabet avantajını belirliyor.
Google’da ilk sayfada çıkabilen, sosyal medyada güçlü içerik üreten ve çok dilli dijital pazarlama yapan kurumlar öne geçiyor.
4. Maliyet Avantajı ve Ölçülebilirlik Sağlar
Dijital pazarlama geleneksel reklamlara göre:
- Daha düşük maliyetlidir
- Hedeflenebilir (ülke, dil, yaş, arama niyeti)
- Sonucu ölçülebilir (dönüşüm, maliyet, tıklama)
Bu sayede her 1 TL yatırımın kaç TL geri dönüş sağladığı görülebilir.
5. Çok Dilli Pazar Erişimi Sağlar
Sağlık turizminde hedef pazarlar çok çeşitlidir. Avrupa (Almanya, Hollanda, UK), Orta Doğu, Kuzey Afrika, CIS ülkeleri, ABD / Kanada
Dijital pazarlama sayesinde:
- Çok dilli web siteleri
- Çok dilli reklam kampanyaları
- Lokal pazarlara özel sosyal medya
kullanılarak global hasta akışı elde edilir.
6. 7/24 Erişim ve Hızlı Dönüş Gereksinimi
Hasta seçimi hızlıdır. Mesajlara 10–20 dakika içinde dönüş yapılmazsa hasta kaybedilir.
Bu yüzden:
- WhatsApp Business
- Chatbot
- Online randevu
- CRM
gibi dijital araçlar operasyonun kritik parçalarıdır.
7. Marka Bilinirliği ve Uzmanlık Algısını Güçlendirir
Sağlık turizminde “uzmanlık” ve “itibar” dijital içeriklerle beslenir:
- Doktor röportajları
- İşlem/prosedür videoları
- Bilgilendirme içerikleri
- Başarı hikâyeleri
- Uluslararası hasta deneyimleri
Bu içerikler güveni %60’tan fazla artırır (McKinsey verileri).
Sağlık Turizmi Pazarlamasında Kullanılan Dijital Araçlar
1. Web Sitesi ve SEO (Arama Motoru Optimizasyonu)
En kritik dijital varlıktır.
Kullanım alanları:
- Çok dilli içerik (EN, AR, RU, FR, DE)
- Hizmet sayfaları
- Blog içerikleri
- Hasta öncesi–sonrası görselleri
- Doktor profilleri
- Online randevu
- Google aramalarda üst sıralarda bulunma
SEO sağlık turizminde en yüksek ROI sağlayan araçtır.
2. Google Ads
Hedef ülkelere göre reklam verebilme imkânı sunar.
Kullanım alanları:
- Saç ekimi, burun estetiği, diş implant, IVF vb. işlem odaklı kampanyalar
- Ülkeye, şehre, dile göre hedefleme
- Call-only ads (direkt arama)
- Landing page dönüşüm takibi
Google Ads sağlık turizminin en güçlü hasta edinim kanallarından biridir.
3. Sosyal Medya (Instagram, TikTok, YouTube, Facebook)
Sağlık turizmi görselliğe çok dayalı olduğu için sosyal medya olmazsa olmazdır.
Instagram/TikTok:
- Reel videolar
- Öncesi–sonrası paylaşımları
- Doktor danışman içerikleri
- Influencer ortaklıkları
YouTube:
- Prosedür anlatım videoları
- Hasta deneyimi röportajları
- Operasyon süreçleri
4. Influencer & İçerik Üreticileri
Özellikle estetik, saç ekimi ve diş tedavilerinde çok etkilidir.
- Yabancı influencer davetleri
- Klinik deneyim içerikleri
- “Before & After” videoları
- Global takipçili mikro-influencer işbirlikleri
5. CRM Sistemleri
Hasta yönetimi için kullanılır:
- Lead takip
- Hızlı dönüş / WhatsApp entegrasyonu
- Dokümantasyon
- Teklif ve randevu planlama
- Uluslararası hasta koordinasyonu
Salesforce, HubSpot, Medusa CRM gibi özel yazılımlar yaygındır.
6. WhatsApp Business / Chatbot
Sağlık turizmi hastalarının %80’i WhatsApp üzerinden iletişim kurar.
Sağladığı faydalar:
- 7/24 hızlı dönüş
- Otomatik mesajlar
- Broşür gönderimi
- Fotoğraf/video paylaşımı
- Randevu hatırlatma
7. Online Değerlendirme Platformları
- Google Reviews
- Trustpilot
- RealSelf
- WhatClinic
- ClinicAdvisor
Bu platformlar uluslararası hastaların karar verme sürecini ciddi etkiler.
8. İçerik Pazarlama (Content Marketing)
- Hastalık/prosedür blog yazıları
- Tedavi süreçleri
- Sık sorulan sorular
- Uzman makaleleri
- Hasta kılavuzları
SEO’yu güçlendirir, uzmanlık algısını artırır.
9. E-mail Pazarlama
- Tanıtım mailleri
- Tedavi sonrasında takip
- Tekrar ziyaret kampanyaları
- Doktor önerileri
(özellikle diş, estetik ve IVF alanında)
10. Programmatic Advertising / Retargeting
Klinik sitesini ziyaret eden kişilere tekrar reklam gösterme:
- Google Display Network
- Meta yeniden hedefleme
- Programmatic DSP reklamları
Bu alan sağlık turizmi dönüşümünde çok etkilidir.
Sonuç – Dijital Pazarlama Neden Olmazsa Olmaz?
✔ Uluslararası hasta kazanmanın tek yolu dijitaldir.
✔ Güveni dijital içerik oluşturur.
✔ Global rekabet dijitalde yaşanır.
✔ Ölçülebilir, sürdürülebilir ve maliyet avantajlıdır.
✔ 7/24 iletişim ve operasyonel hız sağlar.
✔ Marka bilinirliğini ve uzmanlık algısını güçlendirir.
Sağlık turizminde yurtdışı fuarlar neden önemlidir? Hangi yurtdışı fuarlara katılım sağlanabilir?
Sağlık turizmi, hizmet ihracatının en rekabetçi ve hızla büyüyen alanlarından biridir. Bu sektörün doğası gereği uluslararası görünürlük, güven inşası, marka bilinirliği ve iş ortaklığı geliştirme kritik öneme sahiptir. Yurtdışı sağlık ve hizmet fuarları ise bu stratejik hedeflerin en etkili araçlarından biridir.
Yurtdışı fuarlar, Türkiye’deki hastaneler, klinikler, sağlık turizmi aracı kuruluşları, sigorta şirketleri ve turizm operatörlerinin hedef pazardaki kamu kurumları, sağlık profesyonelleri, hasta yönlendirme merkezleri, uluslararası acenteler ve global yatırımcılarla aynı platformda buluşmasını sağlar. Bu durum, yalnızca bireysel hasta kazanımı değil, uzun vadeli B2B iş birlikleri, kurumsal satın alma anlaşmaları ve distribütör ağlarının kurulması açısından büyük avantaj yaratır.
Sağlık turizmi pazarlamasında güven en kritik faktördür. Hastalar, sağlık hizmeti satın alırken yalnızca fiyat değil, kalite, güvenilirlik, referans ve sürdürülebilir destek mekanizmalarını değerlendirir. Fiziksel fuar varlığı, dijital tanıtımın sağlayamayacağı yüz yüze iletişim, güven, şeffaf bilgi paylaşımı ve marka itibarı oluşturur.
Bunun yanında fuarlar, ülkelerin sağlık turizmi stratejilerinin ve rekabetçi konumlarının gözlemlenebildiği bilgi paylaşım alanlarıdır. Türkiye’deki kurumlar bu platformlarda trendleri, yeni tedavi yaklaşımlarını, teknolojik inovasyonları, rakip destinasyon stratejilerini takip edebilir ve kendi konumlandırmalarını geliştirebilir.
Ticaret Bakanlığı’nın yurt dışı hizmet fuarı destekleri sayesinde firmalar; stant, tanıtım, ulaşım ve lojistik maliyetlerinin önemli bir kısmı için destek alabilmekte, bu da KOBİ-ölçekli klinikler ve yeni pazarlara açılmak isteyen sağlık kuruluşları için büyük fırsat yaratmaktadır. Dolayısıyla fuarlara katılım yalnızca tanıtım değil, devlet destekli bir ihracat geliştirme faaliyetidir.
Sonuç olarak yurtdışı sağlık turizmi fuarları:
- Uluslararası marka bilinirliğini artırır,
- Yeni pazar girişini hızlandırır,
- Network ve iş ortaklığı geliştirir,
- İhracat gelirini büyütür,
- Türkiye sağlık markasının küresel konumuna katkı sağlar.
Katılım Sağlanabilecek Önemli Yurtdışı Sağlık Turizmi Fuarları (Örnekler)
| Fuar Adı | Ülke/Şehir | Odak Alan |
| Arab Health | Dubai, BAE | Orta Doğu’nun en büyük sağlık fuarı; hastane, teknoloji, sağlık turizmi |
| World Health Tourism Congress | Dönüşümlü ülkeler | Global sağlık turizmi satın almacıları, acenteler, kamu temsilcileri |
| ITB Berlin – Medical Tourism Pavilion | Berlin, Almanya | Turizm + medikal turizm entegrasyonu, Avrupa pazarı |
| London International Health Tourism Expo | Londra, İngiltere | İngiltere ve Kuzey Avrupa hasta yönlendirme ajansları |
| Kazakhstan International Health Tourism Expo | Almatı, Kazakistan | CIS ve Orta Asya pazarına erişim |
| World Medical Tourism & Global Healthcare Congress | Miami, ABD | Sigorta şirketleri, sağlık hizmet sağlayıcıları, B2B network |
| Health Tourism Expo Algeria | Cezayir | Kuzey Afrika sağlık turizmi fırsatları |
| MedTravel Expo | Moskova, Rusya | Rusça konuşan ülkelerden hasta akışı odaklı |
| Dubai International Health Tourism Forum | Dubai, BAE | Sağlık turizmi destinasyonu geliştirme & anlaşmalar |
| Hospitalar São Paulo | Brezilya | Latin Amerika sağlık profesyonelleri ve satış ağları |
Bu fuarlar; Avrupa, Orta Doğu, CIS, Kuzey Afrika, Latin Amerika ve Anglo-Sakson pazarlarına açılmak isteyen Türk sağlık turizmi firmaları için önemli temas noktalarıdır. Her biri farklı hasta profili, sigorta yapısı ve satın alma dinamiği barındırdığı için doğru pazar seçimi stratejik önem taşır.
Sağlık Turizminde Şirketlere Sunulan Teşvikler ve Vergi İstisnaları
Türkiye’de sağlık turizmi alanında faaliyet gösteren kurum ve kuruluşlar için birtakım özel vergi avantajları ve teşvik mekanizmaları tanımlanmıştır. Bu düzenlemeler, yabancı uyruklu hastalara sunulan koruyucu hekimlik, teşhis, tedavi ve rehabilitasyon hizmetlerinin yanı sıra sağlık turizmiyle entegre hizmet sağlayıcıları da dikkate alacak şekilde yapılandırılmıştır.
Destek / İstisna Türü |
Yasal Dayanak |
Kapsam / İçerik |
Sınırlar ve İstisnalar |
| KDV Muafiyeti | 3065 sayılı KDV Kanunu – 1 Haziran 2018 düzenlemesi | Türkiye’de yerleşik olmayan yabancı uyruklu gerçek kişilere sunulan koruyucu hekimlik, teşhis, tedavi ve rehabilitasyon hizmetleri KDV’den muaftır. | Estetik amaçlı işlemler (saç ekimi, dolgu, cilt bakımı vb.) kapsam dışı. Konaklama, ulaşım, yemek gibi yan hizmetler muaf değil. |
| Kurumlar Vergisi İstisnası | 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu | Yabancı gerçek kişilere verilen sağlık hizmetlerinden elde edilen kazancın %80’i kurumlar vergisinden muaftır. | Hizmetin münhasıran yabancı hastaya sunulması, faturanın yurtdışındaki kişi adına düzenlenmesi şarttır. |
| Gelir Vergisi İstisnası | 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu | Sağlık turizmi faaliyeti yürüten şahıs şirketi/muayenehanelerin bu hizmetlerden elde ettiği gelirin %80’i gelir vergisinden muaftır. | Yalnızca yabancı hastalara verilen sağlık hizmetleri için uygulanır; faaliyet kapsamının net olması gerekir. |
| Ticaret Bakanlığı Hizmet İhracatı Destekleri | 5448 sayılı Karar & Hizmet İhracatı Tebliğleri | Reklam–tanıtım, dijital pazarlama, acente komisyonu, yurt dışı fuar katılımı, marka tescili, yurt dışı birim açma, hasta yol desteği, sigorta, eğitim ve danışmanlık destekleri sağlanır. | Destek oranı genellikle %50–%70, üst limitler faaliyet türüne göre değişir; yetki belgesi, raporlama ve başvuru şartları bulunur. |
Katma Değer Vergisi (KDV) Muafiyeti
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nda yapılan değişiklikle, 1 Haziran 2018-tarihinden itibaren, Türkiye’de yerleşik olmayan yabancı uyruklu gerçek kişilere, Türkiye’deki sağlık kurum ve kuruluşlarının bünyesinde verilmek üzere “koruyucu hekimlik, teşhis, tedavi ve rehabilitasyon hizmetleri” KDV’den muaf tutulmuştur.
Ancak bu muafiyetin kapsamı sınırlıdır: estetik amaçlı işlemler (örneğin saç ekimi, cilt bakımı, dolgu vb.) bu muafiyet kapsamına girmez.
Ayrıca, bu muafiyet kapsamında olmayan hizmetler de vardır: örneğin hizmetle birlikte verilen konaklama, ulaşım, yemek gibi teslimler KDV muafiyeti kapsamına dahil edilmemiştir.
Kurumlar Vergisi İstisnası
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nda yapılan düzenleme gereği; Türkiye’de yerleşmiş olmayan kişilere sağlık alanında hizmet sağlayan işletmelerin, yalnızca bu faaliyetlerinden elde ettikleri kazancın %80’i kurumlar vergisinden muaf tutulmuştur.
Bu istisnanın uygulanabilmesi için işletmenin bu tür hizmetleri münhasıran bu faaliyet kapsamında yürütüyor olması gerekir. Ayrıca, hizmetlerin yabancı gerçek kişilere verilmiş olması ve fatura ya da benzeri belgenin yurt dışındaki müşteri adına düzenlenmiş olması şarttır.
Gelir Vergisi Muafiyeti
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu kapsamında; Türkiye’de yerleşmiş olmayan kişilere hizmet veren şahıs şirketi statüsündeki muayenehaneler için, yine aynı sağlık turizmi faaliyetlerinden elde edilen kazancın %80’i gelir vergisinden muaf tutulmuştur.
Bu muafiyet de benzer şekilde yabancı kişilere verilen hizmetlere ilişkin olup, hizmetin münhasır bu alanda olması gerekmektedir.
Sağlık Turizmi İhracatı Destekleri
Ticaret Bakanlığı tarafından sunulan Sağlık Turizmi Hizmet İhracatı Destekleri, Türkiye’nin dünya çapında yükselen sağlık destinasyonu olma hedefi için stratejik bir ivme yaratmaktadır. Bu destekler, hem özel sağlık kuruluşlarının küresel rekabet gücünü artırmakta hem de Türkiye’nin sağlık hizmeti ihracatını sürdürülebilir şekilde büyütmektedir.
1. Küresel Hasta Erişiminin Finansmanı
Uluslararası pazarlara açılmak isteyen sağlık kuruluşlarının karşılaştığı en büyük bariyerlerden biri yüksek tanıtım ve operasyon maliyetleridir. Reklam, dijital pazarlama, marka konumlandırma ve yurt dışı birim (ofis/ön tanı merkezi) destekleri; hastanelerin, kliniklerin ve sağlık turizmi aracı şirketlerinin Avrupa, Orta Doğu, Kuzey Afrika ve Orta Asya gibi stratejik pazarlarda görünürlük kazanmasını finanse etmektedir. Ayrıca yurt dışı fuar ve kongre katılım destekleri sayesinde Türk sağlık hizmet sağlayıcıları, global sigorta şirketleri, hasta yönlendirme ajansları ve uluslararası sağlık operatörleriyle doğrudan iş birliği geliştirebilmektedir.
2. Kurumsal Kapasite, Kalite ve Markalaşmanın Güçlenmesi
Eğitim, danışmanlık, marka tescili, kalite belgeleri ve HİSER kapsamındaki kümelenme destekleri; sağlık kuruluşlarının uluslararası standartlarda hizmet vermesini, hasta deneyimini iyileştirmesini ve global marka değerini artırmasını sağlamaktadır. Komplikasyon sigortası, tercüman desteği ve operasyonel süreç destekleri ise yabancı hastalar için güvenli, sürdürülebilir ve profesyonel bir hizmet yapısı oluşturarak Türkiye’nin uluslararası itibarını güçlendirmektedir. Bu yaklaşım, ülkeye gelen hastaların memnuniyetinin artmasına ve yeniden tercih edilme oranlarının yükselmesine katkı sağlar.
3. Veri, Strateji ve Pazar Odaklı Büyüme
Destek mekanizması, sağlık turizmi kurumlarının hedef pazarlarını bilinçli şekilde seçebilmesini teşvik etmektedir. Raporlama, müşteri analizi, pazar araştırması ve performans takibi gibi faaliyetlerin desteklenmesi; kaynakların rastgele harcanması yerine, yüksek talep potansiyeli olan ülkelerde stratejik olarak kullanılmasını mümkün kılmaktadır. Böylece Türkiye’deki sağlık kuruluşları daha doğru pazarlama stratejileri geliştirerek uluslararası hasta edinimini verimli, ölçülebilir ve sürdürülebilir bir modele dönüştürebilmektedir.
Sağlık Turizmi İhracatı Destekleri – Özet Tablo (2025)
Destek Kalemi |
Kapsamı |
Destek Oranı |
Destek Üst Sınırı (Yıllık) |
Destek Süresi |
| Reklam, Tanıtım ve Pazarlama | Dijital reklam, sosyal medya, web, katalog, TV, PR | %60 | 27.357.000 TL | 5 yıl |
| Yurt Dışı Etkinlik Katılımı (Fuar/Kongre) | Stand, katılım, ulaşım, tanıtım harcamaları | %60 | 1.367.000 TL/etkinlik | 5 yıl |
| Acente Komisyon Desteği | Yabancı hasta yönlendiren aracı firmalara ödenen komisyonlar | %60 | 1.092.000 TL (muayenehane) – 5.470.000 TL (kurum) | 5 yıl |
| Yurt Dışı Birim (Ofis/Ön Tanı Merkezi) | Yurt dışında açılan temsilcilik, kira, faaliyet giderleri | %60 | 6.564.000 TL/birim | Ülke başına 5 yıl |
| Ürün Yerleştirme | Dizi, film, yayın, dijital içerik görünürlüğü | %60 | 5.470.000 TL | 5 yıl |
| Hasta Yol Desteği | Yabancı hastanın Türkiye’ye geliş ulaşım masrafları | %50 | 54.000 TL/hasta | 5 yıl |
| Komplikasyon & Seyahat Sağlık Sigortası | Tedavi sonrası komplikasyon ve sigorta giderleri | %70 | 10.942.000 TL | 5 yıl |
| Tescil & Marka Koruma | Marka tescili, yenileme, hukuki koruma | %50 | 2.735.000 TL | 5 yıl |
| Yurt İçi Tanıtım/Eğitim | Sağlık turizmine yönelik tanıtım etkinlikleri & eğitimler | %50 | 2.735.000 TL/program (yılda max 5) | 1 yıl |
| HİSER Programı | Kümelenme, eğitim, danışmanlık, pazar geliştirme projeleri | %75 | 27.357.000 TL/proje | 3 yıl + 2 yıl uzatma |
Bu kalemler, özellikle müşteri edinme maliyetini önemli biçimde düşürmektedir.
| İş Hedefi | Destekten Sağlanan Fayda |
| Global Pazara Açılma ve Markalaşma | Yurt dışı pazarlama, dijital reklam (Google, Meta, influencer vb.), marka konumlandırma ve uluslararası fuar/konferans katılımlarında maliyetin büyük kısmı karşılanır. |
| Yeni Hasta Kaynağı ve Pazar Çeşitlendirme | Acente komisyon desteği, yurt dışı etkinlik ve tanıtım destekleriyle Avrupa, Orta Doğu, Kuzey Afrika ve CIS ülkelerinde hasta edinim maliyetleri düşer. |
| Uluslararası Ofis / Ön Tanı Merkezi Açma | Yurt dışı birim kira, personel ve operasyon giderleri desteklenerek yeni pazarlara fiziksel giriş kolaylaşır. |
| Rekabet Gücünü Artırma | Reklam, marka tescili, kalite belgeleri, danışmanlık ve eğitim destekleriyle kurumun kurumsal kapasitesi ve hizmet standardı güçlenir. |
| Hasta Memnuniyeti ve Güven Artırma | Komplikasyon sigortası, tercüman ve yol desteği sayesinde yabancı hastaların süreç deneyimi iyileşir ve güven algısı pekişir. |
| Maliyetleri Optimize Etme | Dijital tanıtım, fuar, acente, lojistik ve belgelendirme harcamalarının %50–70’i desteklenerek bütçe verimli kullanılır. |
| Uluslararası İşBirlikleri Kurma | Ticari heyet, fuar ve sektörel etkinlik destekleri sayesinde yabancı sigorta şirketleri, sağlık operatörleri ve yönlendirme acenteleriyle doğrudan bağlantı kurulur. |
| Sürdürülebilir İhracat Büyümesi | HİSER ve kümelenme projeleriyle bölgesel sağlık turizmi stratejileri, uzun vadeli ihracat ve pazarlama planları desteklenir. |
Genel Bakış
Türkiye’de sağlık turizmi ekosistemi, geçmişten günümüze önemli bir dönüşüm geçirerek yalnızca tedavi hizmeti sunulan bir alan olmaktan çıkmış, uluslararası rekabetin güçlü olduğu stratejik bir hizmet ihracatı sektörü hâline gelmiştir. Termal ve rehabilitasyon temelli başlangıç döneminin ardından modern hastane altyapısı, ileri tıp teknolojileri, uzman hekim kadroları, akredite sağlık kuruluşları ve küresel erişilebilirlik sayesinde Türkiye, uluslararası hasta akışında istikrarlı bir yükseliş yakalamıştır. USHAŞ ve TÜİK verileri, son yıllarda gerek gelir miktarı gerekse hasta sayılarında kayda değer artışlar yaşandığını ortaya koyarken; 2025 projeksiyonları Türkiye’nin bölgesel liderlikten küresel ölçekte rekabet eden destinasyon konumuna ilerlediğini göstermektedir.
Sektörün büyümesinde dijital pazarlama, marka konumlandırma, çok dilli iletişim, uluslararası görünürlük, hasta güveni, hızlı geri dönüş mekanizmaları ve dijital hasta edinim kanalları belirleyici hâle gelmiştir. Sosyal medya, SEO, Google Ads, içerik pazarlaması, influencer iş birlikleri ve çevrim içi değerlendirme platformları; sağlık turizmi hizmet sağlayıcılarının uluslararası hasta karar süreçlerinde etkili olmasını sağlayan temel unsurlardır. Bununla birlikte, yurt dışı fuarlar ve küresel sağlık organizasyonları, Türkiye’nin sağlık markasının tanıtımı, B2B iş birliklerinin kurulması, yeni pazar açılımları ve uluslararası güven algısının pekiştirilmesi açısından stratejik önem taşımaktadır.
Ekosistemin kurumsal güçlenmesinde Sağlık Bakanlığı, USHAŞ, Ticaret Bakanlığı, mesleki dernekler, kümelenme yapıları, üniversiteler, akreditasyon kuruluşları ve özel sağlık zincirleri önemli roller üstlenmektedir. Mevzuat, yetkilendirme sistemleri, kalite standartları, hasta güvenliği ve uluslararası sertifikasyon süreçleri; sektörün sürdürülebilir büyümesine zemin hazırlamaktadır. Buna paralel olarak, KDV muafiyetleri, kurumlar/gelir vergisi istisnaları, hizmet ihracatı destekleri, acente komisyon desteği, marka ve tescil destekleri, yurt dışı birim ve tanıtım teşvikleri, hasta yol ve sigorta destekleri gibi mali avantajlar; sağlık turizmi işletmelerinin global pazarlarda daha güçlü, daha görünür ve daha rekabetçi olmasını sağlamaktadır.
Tüm bu bileşenler bir araya geldiğinde Türkiye, yalnızca uygun maliyet avantajı ile değil; kalite, güvenilirlik, uzmanlık, erişilebilirlik, kültürel uyum, konukseverlik ve hizmet bütünlüğü ile ön plana çıkmaktadır. Mevcut eğilimler, devlet destekleri, dijitalleşme, global sağlık talebindeki artış ve Türkiye’nin jeostratejik konumu dikkate alındığında, sağlık turizminin önümüzdeki yıllarda ekonomik büyüme, istihdam, marka değeri ve hizmet ihracatı açısından çok daha büyük bir potansiyel taşıdığı görülmektedir. Bu nedenle sağlık turizmi, Türkiye’nin gelecekteki kalkınma vizyonunda stratejik sektörlerden biri olarak önemini korumaya ve güçlendirmeye devam edecektir.