Türkiye, özellikle dizi ihracatında dünyada ABD’den sonra yer alarak yaratıcı endüstrilerde güçlü bir konuma ulaşmıştır. Türk dizileri bugün 150’den fazla ülkede izlenmekte; başta Latin Amerika, Orta Doğu, Balkanlar ve Orta Asya olmak üzere geniş bir coğrafyada kültürel etki yaratmaktadır. Yerli film üretimi ise hem yurt içi izleyici hem de festival çıktıları üzerinden uluslararası görünürlüğünü sürdürmektedir.

Animasyon sektörü henüz gelişme aşamasında olsa da son yıllarda TRT destekleri ve özel stüdyolarla birlikte ihracata yönelik projelerde önemli bir artış görülmektedir. Özellikle Körfez ülkeleri, Kuzey Afrika ve çocuk içeriklerine talep gösteren yeni pazarlar Türk animasyon yapımları için fırsatlar sunmaktadır. Üretim maliyetlerinin rekabetçi olması, Türkiye’yi aynı zamanda yabancı projeler için animasyon outsource merkezlerinden biri haline getirmeye başlamıştır.

Dijital platformların (Netflix, Disney+, Amazon Prime) Türkiye’de yatırım yapması sektörün küresel pazarlara erişimini hızlandırmıştır. İçerikler, çeviri ve dağıtım kolaylığı sayesinde dünya çapında çok daha hızlı yayılabilmektedir. Bunun yanında Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın yapım destekleri ile yabancı film teşvikleri ve Ticaret Bakanlığı’nın hizmet ihracatı destekleri, sektörün dışa açılmasında önemli rol oynamaktadır.

Genel olarak Türkiye, güçlü hikâye anlatımı, kültürel yakınlık, eğitimli teknik ekipleri ve maliyet avantajlarıyla dünya yaratıcı içerik pazarında rekabetçi bir oyuncudur. Önümüzdeki dönemde kısa format içerikler, animasyon yatırımları ve uluslararası ortak yapımlar sektörün ihracat kapasitesini daha da artırabilecek potansiyel alanlardır.

Verilerle Film, Dizi ve Animasyon Sektörü

Türkiye’nin film, dizi ve animasyon sektörü, son yıllarda hem ekonomik katkısı hem de kültürel ihracat gücüyle stratejik bir alan hâline gelmiştir. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre sektör, 2024 yılında 602 milyon dolar ihracat seviyesine ulaşarak yaratıcı endüstriler içinde en hızlı büyüyen alanlardan biri olmuştur. Yerli yapımlar bugün 150’yi aşkın ülkede, televizyon yayıncıları ve dijital platformlar aracılığıyla 800 milyondan fazla izleyiciye erişmekte; böylece Türkiye, küresel içerik pazarında Latin Amerika’dan Orta Doğu’ya, Güneydoğu Asya’dan Avrupa’ya kadar geniş bir coğrafyada güçlü bir marka hâline gelmektedir.

Bu büyüme ivmesi, kamu destekleri ve stratejik tanıtım faaliyetleriyle daha da güçlenmektedir. Ticaret Bakanlığı, 2024 yılı içinde dizi ve film sektörüne 47 milyon TL’den fazla destek ödemesi gerçekleştirmiş; bu tutar özellikle yurt dışı etkinlik katılımları, reklam–tanıtım çalışmaları, pazarlama faaliyetleri, dublaj ve altyazı giderleri gibi ihracatı doğrudan etkileyen kalemleri kapsamıştır. Bakanlık açıklamalarına göre sektör, 2025 yılında da ABD, Brezilya, Rusya, Çin, Tayland, Endonezya ve Malezya gibi rekabetin yoğun olduğu büyük pazarlarda satışlarını sürdürmektedir. Aynı zamanda MENA (Orta Doğu ve Kuzey Afrika) ve Latin Amerika gibi Türkiye’nin geleneksel güçlü pazarlarında yapımların yoğun talep gördüğü, korsan yayıncılıkla mücadelede ise ticaret müşavirlikleri aracılığıyla hızlı tedbirler alındığı belirtilmektedir.

2025 yılına yönelik planlamalarda, yeni yapımların ve lansmanı gerçekleştirilen projelerin reklam, tanıtım ve pazarlama destekleri kapsamında ön onay sistemiyle daha etkin biçimde desteklenmesi hedeflenmektedir. Bu yaklaşım, Türkiye’nin içerik ihracatındaki konumunu güçlendirmeyi, küresel rekabette daha görünür hâle gelmeyi ve yerli yapımların uluslararası platformlardaki payını artırmayı amaçlamaktadır.

Bu veriler, Türkiye’nin film, dizi ve animasyon alanındaki üretim kapasitesinin artık yalnızca kültürel bir zenginlik değil, aynı zamanda yüksek ihracat potansiyeli sunan ekonomik bir güç olduğunu ortaya koymaktadır.

Film–Dizi–Animasyon Sektöründe Yurtdışı Fuarların Önemi

Yurtdışı fuarlar, içerik üreticilerinin global pazarda görünürlük kazanmasını sağlayan en etkili platformlardır. Yapımcılar, dağıtımcılar, dijital platform temsilcileri ve uluslararası yayıncılar aynı çatı altında buluştuğu için bu fuarlar, içerik satışının yapıldığı ana ticari buluşma noktalarıdır. Özellikle MIPCOM, MIPTV, Kidscreen, Annecy Animation Festival gibi fuarlar, Türk içeriklerinin yeni pazarlara açılmasında doğrudan rol oynamaktadır.

Bu fuarlar, yapım şirketlerine lisanslama ve dağıtım anlaşmaları yapma fırsatı sunar; böylece bir içeriğin onlarca ülkeye aynı anda satılabilmesi mümkün olur. Ayrıca sektör temsilcileri, küresel trendleri, format gereksinimlerini ve yayıncı taleplerini yakından takip ederek içerik geliştirme stratejilerini güncelleyebilir. Bu durum hem kaliteli yapımların ortaya çıkmasını hem de rekabet gücünün artmasını sağlar.

Yurtdışı fuarlar aynı zamanda ortak yapım (co-production) fırsatları için önemli bir ağ oluşturur. Uluslararası fonlara erişim, platformlarla içerik geliştirme anlaşmaları, yabancı yatırımcılarla işbirliği gibi süreçler bu fuarlarda şekillenir. Özellikle animasyon stüdyoları için fuarlar, global marketlere erişimin en hızlı yoludur.

Sonuç olarak yurtdışı fuarlar, Türkiye’nin film–dizi–animasyon ihracatını artıran, ülkeye döviz kazandıran, sektörün küresel görünürlüğünü güçlendiren stratejik organizasyonlardır. Bu nedenle sektör firmaları için fuar katılımları hem ticari hem de yaratıcı açıdan zorunlu bir yapı taşına dönüşmüştür.

Film, dizi ve animasyon sektöründe uluslararası alanda görünürlük kazanmak, içerik satışı yapmak ve işbirlikleri geliştirmek için dünyanın önde gelen içerik fuarlarına katılım büyük önem taşımaktadır. Bu kapsamda Türkiye’den yapımcılar, dağıtımcılar ve animasyon stüdyoları; MIPCOM Cannes, Asia TV Forum & Market (ATF), Dubai International Content Market, Hong Kong FILMART, NATPE Miami, Content Americas, MIFA Annecy gibi stratejik fuarlara katılım sağlayarak hem yeni pazarlara açılabilir hem de ortak yapım fırsatlarını değerlendirebilir. Bu fuarlar, özellikle Orta Doğu, Asya, Avrupa ve Amerika pazarlarında içerik satışının yapıldığı en büyük platformlar olduğu için ihracat potansiyeli açısından yüksek geri dönüş sağlamaktadır.

Uluslararası Fuar Örnekleri 

Türkiye’de Film, Dizi, Animasyon Sektörü Şirketlerine Sunulan Teşvikler ve Vergi İstisnaları

1. İhracat Destekleri

5448 sayılı Karar kapsamında film, dizi, animasyon ve yaratıcı içerik üreticilerine yönelik çok kapsamlı teşvik mekanizmaları sunulmaktadır. Bu teşvikler; markalaşma, uluslararası pazarlara giriş, içerik satışları, dublaj–altyazı uyarlamaları, korsanla mücadele, yurtdışı etkinlik katılımı ve tanıtım faaliyetlerini kapsayarak sektörün küresel rekabet gücünü artırmayı hedeflemektedir.

Tescil ve Koruma Desteği 

Bu destek kapsamında markaların ve ürünlerin yurt dışı tescil ve koruma giderlerinin %50’si, ₺2.735.107’ye kadar karşılanmaktadır. Yapımcıların markalarını uluslararası pazarda güvence altına alması, uzun vadeli satış ve marka bilinirliği için kritik öneme sahiptir. Özellikle içeriklerin farklı ülkelerde yeniden dağıtıma girmesi sürecinde fikri mülkiyet koruması stratejik bir gerekliliktir.

Pazara Giriş Belgeleri Desteği 

Yurt dışına giriş için gereken sertifika ve akreditasyon giderlerinin %50’si, ₺2.735.107’ye kadar desteklenmektedir. Bu belgeler, özellikle dijital platformlara içerik sağlayan şirketler için teknik uyumluluk açısından zorunludur. Uluslararası broadcast standartlarına uyum, içeriklerin farklı ülkelerde sorunsuz şekilde kabul edilmesini sağlar.

Acente Komisyon Desteği 

Film ve dizilerin yurt dışı satışında ödenen acente komisyonlarının %50’si, ₺3.281.218’e kadar ve 5 yıl boyunca desteklenir. Bu destek, yapımların global dağıtım ağlarına erişimini kolaylaştırır ve satış maliyetlerini önemli ölçüde düşürür. Özellikle yeni pazarlara giriş yapan şirketler için acente maliyetlerinin azaltılması rekabet gücünü artırır.

Yurt Dışı Birim (Ofis) Desteği 

Yurt dışında açılacak en fazla 5 ofisin kira ve işletme giderlerinin %50’si, birim başına ₺2.735.107’ye kadar ve 5 yıl süreyle desteklenmektedir. Bu destek şirketlerin uluslararası pazarlarda kalıcı fiziksel varlık oluşturmasını hedefler. Yabancı yayıncılarla yüz yüze temas kurmak, uzun vadeli pazarlama ve satış stratejileri için önemli bir avantaj sağlar.

Korsanla Mücadele Desteği 

Yurt dışında gösterilen filmler için korsanla mücadele giderlerinin %50’si, film başına ₺1.092.222’ye kadar, yılda en fazla 3 film için karşılanır. Animasyon filmlerinde destek oranı %60’tır. Dijital korsanlık içerik gelirlerini doğrudan etkilediği için bu destek özellikle uluslararası dağıtım yapan firmalar açısından kritiktir. Markanın ve içeriklerin korunması, sürdürülebilir ihracat geliri sağlar.

Dublaj ve Altyazı Desteği 

Dublaj ve altyazı giderlerinin %50’si, yabancı dil başına ₺1.092.222’ye kadar ve yıllık en fazla 2 film için desteklenir; aynı filmde en fazla 8 dil destek kapsamındadır. Animasyon filmleri ve Türkiye tanıtımına yönelik belgesellerde destek oranı %60’tır. Bu destek, içeriklerin farklı ülkelerde hızlı ve profesyonel şekilde lokalize edilmesini sağlar. Dil uyarlaması maliyetlerinin azaltılması, yeni pazarlara girişte önemli bir kolaylık sunar.

Film Platosu ve Stüdyo Kullanım Desteği 

Türkiye’de çekilen yabancı filmler için plato/stüdyo kira giderlerinin %20’si, film başına ₺10.942.702’ye kadar karşılanmaktadır. Bu teşvik, Türkiye’nin uluslararası yapımlar için bir çekim merkezi haline gelmesini hedefler. Ülke içinde istihdam yaratır ve film turizmini destekler.

Reklam, Tanıtım ve Pazarlama Desteği 

Yurt dışına yönelik tanıtım faaliyetlerinin %50’si, ₺21.885.404’e kadar; işbirliği kuruluşları için %60 oranında ve yıllık ₺27.357.892’ye kadar desteklenir. Bu destek, fragman, poster, dijital reklam ve PR çalışmalarının uluslararası alanda daha geniş kitlelere ulaşmasını sağlar. Global görünürlük, içerik satışlarının hızlanması açısından oldukça önemlidir.

Yurt Dışı Etkinlik Katılım Desteği 

Fuar, festival ve market etkinliklerine katılım giderlerinin %50’si, etkinlik başına ₺819.167’ye kadar desteklenir. Prestijli etkinliklerde bu tutar ₺1.640.609’a kadar yükselir. Şirketlerin MIPCOM, ATF, FILMART gibi büyük uluslararası içerik pazarlarına katılımı, doğrudan satış ve iş birliği görüşmelerine erişim sağlar. Bu destek sektörün global pazardaki görünürlüğünü güçlendirir.

Ürün Yerleştirme Desteği

Ürün yerleştirme giderlerinin %50’si, yıllık ₺5.470.213’e kadar; işbirliği kuruluşlarında ise %70 oranında ve ₺2.400.000 TL yerine artık ₺10.942.702’ye kadar desteklenir. Bu destek, yapımcıların marka iş birlikleriyle ek gelir yaratmasını sağlar ve içeriklerin uluslararası platformlarda daha cazip hale gelmesine katkı sunar.

Sektörel Alım ve Ticaret Heyetleri 

Alım heyeti programları %50 oranında, program başına ₺2.735.107, ticaret heyeti programları ise %50 oranında ve ₺4.102.660’a kadar desteklenir. Bu programlar, yabancı alıcılarla birebir görüşmeler yapılmasını sağlayarak ihracat bağlantılarını doğrudan güçlendirir.

HİSER Projesi Desteği 

HİSER projelerinde eğitim, danışmanlık, organizasyon ve istihdam giderlerinin %75’i, proje başına ₺21.885.404’e kadar desteklenir. Bu, sektörün uzun vadeli kurumsal kapasitesini güçlendirmeyi amaçlayan kapsamlı bir kümelenme desteğidir.

Sanal Fuar Organizasyon Desteği 

Sanal fuar organizasyonlarının giderlerinin %50’si, faaliyet başına ₺2.735.107’ye kadar karşılanır. Dijitalleşen pazarlama süreçlerinde firmaların global görünürlüğünü artırır.

Yarışma ve Etkinlik Desteği 

Kültürel ve yaratıcı endüstrilere yönelik yarışma veya etkinlik giderlerinin %50’si, etkinlik başına ₺2.735.107’ye kadar desteklenir. Bu, sektörel görünürlüğü, marka değerini ve yaratıcılığı artıran bir mekanizmadır.

2. Kültür Turizm Bakanlığı Destekleri

Sinema, dizi ve animasyon içerik üretimi açısından Türkiye’nin yaratıcı endüstrilerde büyüme potansiyelini desteklemek amacıyla, Kültür ve Turizm Bakanlığı / Sinema Genel Müdürlüğü tarafından çok sayıda destek programı yürütülmektedir. Bu destekler; yapım geliştirme aşamasından film çekimi, animasyona, dağıtımdan tanıtıma, ortak yapımlardan yabancı yapımlara kadar geniş bir yelpazeye sahiptir. Başvuru süreçlerinin ve koşullarının net olması, yapımcıların stratejik olarak hangi destek kalemine başvuracağını doğru seçmelerini gerektirir. 

Animasyon Film Yapım Desteği

Bu destek, süresi otuz dakikanın üzerinde veya altında olan animasyon filmlerinin yapımı için yönetmen ya da yapımcı şirket tarafından yapılabilecek başvuruları kapsamaktadır. Başvuruda gerçek kişi tacir ise (şahıs şirketi gibi), şirket üzerinden başvuru yapılmalıdır. Aynı yıl içinde birden fazla proje için başvuru yapılamaz. Ayrıca önceki destek alınmışsa yükümlülüklerin tamamlanması şarttır. Bu destek, animasyon alanında üretim kapasitesini artırmayı ve içeriğin uluslararası pazarlara ulaşmasını kolaylaştırmayı amaçlar.

Belgesel Film Yapım Desteği

Belgesel film yapımına yönelik bu destek türüne başvurular, filmin yönetmeni ya da yapımcı şirketi tarafından yapılmalı; gerçek kişi tacir durumunda şirket üzerinden başvuru gereklidir. Aynı yıl içerisinde birden fazla başvuru yapılamaz ve önceki destek alınmışsa projenin tamamlanmış olması beklenir. Belgesellerin üretim sürecinin desteklenmesi, kültürel ve tarihi içeriklerin hem yerel hem küresel düzeyde görünürlüğünü artırmaya yöneliktir.

Çekim Sonrası Desteği

Bu destek türü, film yapım sürecini tamamlayan ancak çekim sonrası (post-production) aşamasında olan projelere yöneliktir. Görsel efekt, kurgu, renk düzeltme gibi işlemlerin maliyetlerini hafifletmeyi amaçlar. Yapımcı açısından bu aşamada destek almak, projenin kalite düzeyini artırma ve uluslararası festivallerle yayın ortamlarına erişim şansını yükseltme potansiyeli taşır. 

Dağıtım ve Tanıtım Desteği

Üretilmiş film veya içeriklerin pazarlaşması için gereken dağıtım ve tanıtım faaliyetlerine yönelik destek programıdır. Türkiye içinde ya da yurt dışında içeriklerin tanıtımı, festival katılımı, pazarlama giderleri gibi unsurlar kapsam dahilinde olabilir. Bu destek, üretim süreci tamamlandıktan sonra “içerik satışına yönelme” aşamasında olan firmaların ulusal sınırları aşmasını kolaylaştırır.

İlk Uzun Metrajlı Kurgu Film Yapım Desteği

Bu başlık, yönetmenin daha önce en az iki kısa film ya da bir belgesel yönetmiş olması ya da yapımcı şirketin ilk uzun metrajlı sinema filmi tescil etmiş olması halinde başvurulabilecek destek türüdür. Aynı yıl içinde birden fazla faydalanma mümkün değildir. Yönetmen ve yapımcı açısından bu destek, uzun metrajlı sinema filmine geçiş sürecinde finansal ve yapısal destek sağlar.

Kısa Film Yapım Desteği

Kısa film formatında üretim yapmak isteyen yönetmen veya yapımcı şirketler için yönelik bir destek türüdür. Başvuru döneminde birden fazla proje için başvuru yapılamaması gibi koşulları vardır. Bu destek, yönetmenlerin deneyim kazanması ve sektörde daha büyük projelere geçiş için önemli bir adım oluşturur.

Ortak Yapım Desteği

Yerli ortak yapımcı şirket tarafından yapılacak başvurular geçerlidir. Yerli yapımcının ya küçük ortak olması gerekir ya da çok taraflı ortak yapımlarda payı %5’ten az olmamalıdır. Destek tutarının en az %50’si ülke içinde harcanmalıdır. Uluslararası ortak yapım projeleri, Türkiye’nin yapım kapasitesini ve global işbirliği ağını güçlendirir.

Proje Geliştirme Desteği

Yapımcı şirketlerin projeyi geliştirme aşamasında alabileceği destek türüdür. Daha önce destek almış ve filme çekilmemiş projeler için yeni başvuru yapılamamaktadır. İçerik fikrinin olgunlaşması, senaryo-tretman hazırlanması ve yatırımcılara sunulması aşamasında bu destek önemli bir kaynak olabilir.

Senaryo ve Diyalog Yazımı Desteği

Film yapım sürecinin temel taşlarından birisi olan senaryo ve diyalog yazımı için destek sağlanır. Bu aşama, yapım kalitesini belirleyen en kritik unsurlardan biridir. Yazım aşamasının desteklenmesi, yaratıcı süreci finansal baskıdan biraz olsun kurtarıp daha özgün hikâyelerin ortaya çıkmasına imkan tanır.

Uzun Metrajlı Sinema Film Yapım Desteği

Bu destek türü, deneyimli yapımcıların uzun metrajlı sinema filmi üretimine geçmeleri amacıyla tasarlanmıştır. Yüksek bütçeli, geniş dağıtımlı projeler için üretim kapasitesinin artırılmasına yöneliktir. Türkiye’nin sinema festival ve piyasalarında rekabet gücünü yükseltmeyi amaçlayan stratejik bir destek kalemidir.

Yerli Film Gösterim Desteği

Türkiye’de üretilmiş filmlerin vizyona çıkmasını, salonlarda yaygınlaşmasını ve yerli izleyiciyle buluşmasını destekleyen bir türdür. Yerli yapımların seyirciyle daha fazla buluşmasına katkı sağlar. Bu destek sayesinde yerli sinema sektörünün sürdürülebilirliği ve yerli içerik üretiminin artması hedeflenmektedir.

Dizi Film Desteği

Dizi formatında prodüksiyon yapmak isteyen yapımcılar için ayrılmış olan bu destek türü, içerik üretiminin televizyon ve dijital platformlara yönelmesi çerçevesinde önem taşır. Dizi üretiminin desteklenmesi, Türkiye’nin dizi ihracatındaki gücünü artırmak ve küresel izleyiciye ulaşmak açısından stratejik bir adımdır.

Etkinlik ve Proje Destekleri

Bu başlık altında sinema donanım desteği, sinema sanatçısı desteği ve ilgili diğer kültürel ve yaratıcı faaliyetler yer almaktadır. Film festivalleri, yarışmalar, sinema ekipmanları, sanatçı bursları gibi alt desteklerle sektörün altyapısı ve ekosistemi güçlendirilir.

Ortak Yapım Belgesi

Yurtdışı ortak yapımlara katılım veya ortak yapım belgesi almak isteyen projeler için resmi belge sistemi üzerinden başvuru yapılabilir. Projenin uluslararası işbirliği şartlarını karşılaması beklenir. Bu belge, yapımcıya uluslararası finansman ve dağıtım zincirine erişim anlamında avantaj sağlar.

Yabancı Yapımlar İçin Çekim İzni 

Türkiye’de çekim yapmak isteyen yabancı yapımcılar için gerekli izin süreci ve destekler bu başlık altında düzenlenmiştir. Türkiye’nin çekim lokasyonu olarak seçilmesini teşvik eder. Yabancı yapımların Türkiye’de çekilmesi, yerel ekiplerin deneyim kazanmasına, yer ekonomisine katkı sağlamasına ve Türkiye’nin film turizmi potansiyelinin artmasına olanak verir.

Kültürel Alandaki Destek (Sponsor) Faaliyetlerinin Teşvik Edilmesi

Sinema ve kültür-yaratıcı endüstri alanında sponsorlu faaliyetlerin desteklenmesi için açılmış bir başlık. Kültür ve sanatın finansal sürdürülebilirliği açısından önemlidir. Sponsor desteği sayesinde özel sektör-kamu işbirliği artar ve büyük etkinlikler ya da yapımlar için ek finansman kaynakları oluşturulabilir.

3. TRT Destekleri

Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu (TRT), film, dizi ve animasyon alanlarında önemli destekler sağlamaktadır. Bu destekler, genellikle ulusal yapımların teşvik edilmesi, sinema kültürüne katkı sağlanması ve yeni yeteneklerin sektöre kazandırılması amacı taşır.

TRT 12 Punto

TRT 12 Punto, özellikle uzun metraj kurmaca sinema filmlerinin geliştirilmesini ve yapımını teşvik etmek amacıyla TRT tarafından düzenlenen, sektörün önde gelen etkinliklerinden biridir.

Bu etkinlik, bir pazar (market) formatında düzenlenir ve seçilen projelere üç ana kategoride destek sağlar:

Senaryo Geliştirme Desteği

Henüz çekim aşamasına gelmemiş, fikir ve senaryo aşamasındaki projelerin geliştirilmesi için finansal katkı sağlamak amaçtır. Senaristlerin ve yönetmenlerin projelerini olgunlaştırmalarına yardımcı olur.

Ortak Yapım Desteği

Yapım aşamasına hazır olan projelere TRT’nin doğrudan finansal ortak olarak katılması ile gerçekleşir. Bu, projeye ciddi bir bütçe katkısı sağlamanın yanı sıra, TRT’nin markasıyla ulusal ve uluslararası platformlarda projeye güvenilirlik kazandırır.

Ön Alım Desteği

Yapımına başlanmış veya tamamlanmış filmlerin yayın haklarının TRT tarafından belirli bir bedel karşılığında satın alınması. Yapımcıların projelerini tamamlamak için ihtiyaç duydukları son finansmanı veya erken geri ödemeyi sağlar.

Uluslararası Sinema Platformu

TRT 12 Punto, sadece bir destek programı olmanın ötesinde, uluslararası bir sinema pazarı olarak da işlev görür:

• Jüri ve Danışmanlar: Etkinlik kapsamında seçilen projeler, dünyaca ünlü yapımcılar, yönetmenler ve sektör profesyonellerinden oluşan uluslararası jüriler tarafından değerlendirilir.
• Mentorluk: Proje sahiplerine, sektörün deneyimli isimleri tarafından mentorluk ve atölye çalışmaları sunulur.
• Ödüller: En başarılı bulunan projelere çeşitli para ödülleri ve belgesel sinema desteği de dahil olmak üzere ek teşvikler verilir.

TRT Ortak Yapım ve Ön Alım Desteği

TRT, özellikle ulusal ve uluslararası festivallerde başarı potansiyeli taşıyan sinema filmleri için en önemli destek mekanizmalarından birini sunar.

Ortak Yapım Desteği: TRT, uzun metraj kurmaca (sinema), belgesel ve animasyon projelerine yapım aşamasında ortak olarak mali destek sağlar. Bu ortaklık, projenin bütçesine önemli bir katkı demektir ve yapımcılara finansal güvence sunar.

Ön Alım Desteği: Yapımına başlanmış veya tamamlanmış projelerin yayın haklarının belli bir süre için önceden satın alınması şeklinde bir destektir. Bu, özellikle bağımsız yapımcılar için bir finansal akış sağlar.

TRT Senaryo Günleri: Yeni senaristlerin ve yönetmenlerin projelerini desteklemek, onların profesyonel gelişimine katkıda bulunmak amacıyla düzenlenen etkinliklerdir. Başarılı bulunan projelere genellikle para ödülü ve yapım desteği sağlanır.

TRT Belgesel Ödülleri ve Proje Destekleri

TRT, belgesel sinemacılığının gelişimi için düzenli olarak önemli destekler sunar.

TRT Belgesel Ödülleri Proje Destek Kategorisi: Belgesel formatında gerçekleştirilecek, henüz yapımına başlanmamış, fikir ve öykü aşamasındaki projelere yönelik düzenlenen bir yarışma/destek programıdır.

Genel Bakış ve Değerlendirme

Türkiye’nin film, dizi ve animasyon sektörü, son yıllarda yalnızca kültürel bir aktarım alanı değil, aynı zamanda güçlü bir ekonomik değer üreticisi hâline gelmiştir. TÜİK verileri ve uluslararası satış performansı, sektörün küresel rekabet gücünü her yıl artırdığını göstermektedir. Yerli yapımların 150’yi aşkın ülkede 800 milyondan fazla izleyiciye ulaşması, Türkiye’nin içerik alanında dünya çapında bir marka olarak konumlandığını kanıtlamaktadır. Bu büyümenin arkasında hem yaratıcı kapasitenin artması hem de Ticaret Bakanlığı, Kültür ve Turizm Bakanlığı ve TRT tarafından sağlanan çok katmanlı destek mekanizmalarının bulunması önemli bir rol oynamaktadır.

Öte yandan sektör, uluslararası rekabette güçlü bir ivme yakalamış olsa da özellikle MENA ve Latin Amerika gibi önemli pazarlarda korsan yayıncılık, yoğun rekabet, içerik çeşitliliği baskısı ve pazarlama maliyetleri gibi zorluklar devam etmektedir. Kamu kurumlarının ticaret müşavirlikleri aracılığıyla korsan içerik kaldırılması için yürüttüğü mücadele, ulusal telif hakları korumasının uluslararası ölçekte de etkin biçimde ilerlediğini göstermektedir. Ayrıca 2025 yılı için planlanan reklam, tanıtım ve pazarlama desteklerinin ön onay yöntemiyle artırılması, yeni içeriklerin küresel görünürlüğünü güçlendirmeye yönelik stratejik bir adım olarak öne çıkmaktadır.

Genel olarak değerlendirildiğinde Türkiye, güçlü hikâye anlatıcılığı, yerleşmiş oyuncu-ekip altyapısı, rekabetçi prodüksiyon maliyetleri ve geniş coğrafi çeşitlilik gibi avantajlarıyla küresel içerik üretiminde yükselen bir merkez hâline gelmiştir. Kamu desteklerinin çeşitliliği, TRT’nin ortak yapım ve geliştirme modelleri ve uluslararası pazarların Türk içeriklerine olan sürekli talebi, sektörün önümüzdeki dönemde daha da büyüme potansiyeline sahip olduğunu göstermektedir. Sektörün sürdürülebilir gelişimi, yaratıcı insan kaynağının desteklenmesi, uluslararası işbirliklerinin artırılması ve dijital platformların sunduğu yeni pazar fırsatlarının değerlendirilmesiyle daha da güçlenecektir. Bu çerçevede Türkiye’nin film, dizi ve animasyon ekosistemi, hem kültürel diplomasi hem de ekonomik büyüme açısından stratejik bir konumda yer almaya devam edecektir.