Desteğin Amacı

İhtisas Serbest Bölgeleri (İSB) Rehberi: Bilişim ve Yazılım Firmaları İçin Teşvikler ve Vergi Avantajları

Dijitalleşen dünyada yazılım ihracatı, bilişim teknolojileri ve Ar-Ge faaliyetleri Türkiye ekonomisinin lokomotifi haline gelmiştir. Devletimiz, bu sektörlerin uluslararası rekabet gücünü artırmak amacıyla klasik Serbest Bölgelerden farklılaşan, katma değeri yüksek üretim ve hizmet ihracatına odaklanan “İhtisas Serbest Bölgeleri” (İSB) modelini hayata geçirmiştir.

Bu rehber, teknoloji girişimcileri, startuplar ve kurumsal yazılım şirketleri için İhtisas Serbest Bölgelerindeki fırsatları, vergi istisnalarını ve kira/personel desteklerini detaylandırmak amacıyla hazırlanmıştır.

İhtisas Serbest Bölgesi, klasik serbest bölgelerden farklı olarak sadece döviz kazandırıcı hizmet sektörleri (yazılım, bilişim, oyun geliştirme vb.) ile Ar-Ge yoğun, yüksek teknolojili mal üretimine odaklanan özel alanlardır.

Klasik serbest bölgeler daha çok ticaret ve lojistik ağırlıklıyken, İSB’ler katma değeri yüksek sektörlerin kümelenmesi ve ihracatın artırılması amacıyla kurgulanmıştır. Bu bölgeler, Cumhurbaşkanı Kararı ile kurulur ve ilan edilir.

İhtisas Serbest Bölgeleri, firmaların operasyonel maliyetlerini (OPEX) düşürerek küresel rekabette öne geçmelerini sağlar. İşte 5 farklı senaryo ile avantajlar:

Örnek 1: Mobil Oyun Geliştirme Şirketi (Personel Desteği)

Bir mobil oyun stüdyosu, oyunlarını App Store ve Google Play üzerinden yurt dışına satmaktadır. İSB’de yer aldığında, istihdam ettiği yazılımcı ve tasarımcıların (nitelikli personel) maaşları için %50 oranında hibe desteği alır.

Avantaj: Şirket, kişi başı yıllık 15.000 USD’ye kadar (aylık max 1.250 USD) maaş desteği alarak, en iyi yetenekleri daha az maliyetle istihdam eder.

Örnek 2: SaaS (Hizmet Olarak Yazılım) Firması (Vergi İstisnası)

Bulut tabanlı muhasebe yazılımını Avrupa’ya pazarlayan bir firma, İSB’de elde ettiği kazançlar için Kurumlar Vergisi’nden %100 muaftır. Ayrıca, personeline ödediği ücretler de Gelir Vergisi’nden istisnadır (Üretilen yazılımın %85’inin ihraç edilmesi şartıyla).

Örnek 3: Biyoteknoloji Start-up’ı (Kira Desteği)

Yüksek teknolojili medikal cihaz yazılımı geliştiren bir girişim, İSB içinde kiraladığı modern ofis alanı için kira desteği alır.

Avantaj: Ödediği kiranın %50’si devlet tarafından geri ödenir. Bu destek yıllık 75.000 USD’ye kadar çıkabilir.

Örnek 4: Yapay Zeka (AI) Çözümleri Şirketi (KDV Muafiyeti)

Veri analitiği yapan bir AI firması, Türkiye içinden veya yurt dışından alacağı makine, teçhizat ve ofis donanımları için KDV ödemez. Bu, ilk yatırım maliyetini (CAPEX) %20 oranında düşürür.

Örnek 5: Yurt Dışı Merkezli Yazılım Şubesi (Kar Transferi)

Global bir yazılım devinin Türkiye şubesi, İSB’de geliştirdiği yazılımlardan elde ettiği karı, herhangi bir stopaja tabi olmadan yurt dışındaki merkezine serbestçe transfer edebilir.

Desteklenen Harcamalar

İhtisas Serbest Bölgelerinde (İSB) sağlanan avantajlar, nakdi destekler (hibe) ve vergi istisnaları olarak iki ana başlıkta toplanır. Bir danışmanlık firması olarak müşterilerinize sunacağınız en kritik bilgi; bu bölgelerin sadece vergi avantajı değil, aynı zamanda operasyonel maliyetleri doğrudan düşüren nakdi geri ödemeler sağladığıdır.

1. Desteklenen Harcamalar (Nakdi Destekler)

İhtisas Serbest Bölgelerinde faaliyet gösteren kullanıcılar için iki temel harcama kalemi, Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu‘ndan karşılanmak suretiyle desteklenir.

A. Nitelikli Personel Ücret Gideri Desteği

Şirketlerin en büyük gider kalemlerinden biri olan personel maliyetleri için önemli bir hibe programıdır.

Kapsam: Kullanıcıların istihdam ettikleri en fazla 10 (on) nitelikli personelin ücretleri desteklenir.

Personel Şartı: Personelin Türkiye’deki üniversitelerin veya denkliği kabul edilen yurt dışı üniversitelerin en az 4 yıllık lisans programlarından mezun olması gerekir.

Destek Oranı ve Limiti:

Aylık brüt ücretlerin %50‘si desteklenir.

Personel başına yıllık en fazla 15.000 ABD Doları destek verilir.

Aylık destek tutarı personel başına 1.250 ABD Dolarını aşamaz.

Hesaplama Yöntemi: Desteğe esas tutar; brüt ücretten, asgari geçim indirimi (artık uygulanmıyor ancak metinde referans verilmiştir) uygulandıktan sonraki gelir vergisi ve sosyal güvenlik primlerinin düşülmesiyle bulunur. Yani işverenin cebinden çıkan vergi hariç “çıplak ücret” maliyeti baz alınır.

Örnek Senaryo: Bir yazılım şirketinin İSB’de çalıştırdığı Kıdemli Yazılımcı Ahmet Bey’in (Bilgisayar Mühendisliği mezunu) brüt ücret maliyetinin vergi ve SGK düşüldükten sonraki desteğe esas kısmının 2.000 Dolar olduğunu varsayalım.

Destek Oranı: %50

Hesaplanan Destek: 1.000 Dolar

Sonuç: Şirket, Ahmet Bey için her ay 1.000 Dolar nakdi geri ödeme alır. Bu destek 10 personel için uygulanabilir.

B. Kira Gideri Desteği

Fiziksel ofis veya üretim alanı maliyetlerini düşürmeyi hedefler.

Kapsam: Kullanıcıların bu alanlarda kiraladıkları arazi ve binalara ilişkin kira harcamaları desteklenir.

Kiralama Kaynağı: Kiralama, Bölge İşleticisi şirketten veya başka bir kullanıcıdan yapılabilir.

Destek Oranı ve Limiti:

Kira harcamalarının %50‘si desteklenir.

Yıllık en fazla 75.000 ABD Doları destek sağlanır.

Dikkat Edilmesi Gereken Husus: Ortak gider katılımları (aidat, güvenlik, çevre düzeni vb.) destek kapsamında değerlendirilmez.

Örnek Senaryo: Bir oyun geliştirme şirketi İhtisas Serbest Bölgesinde modern bir ofis kiraladı.

Aylık Kira Bedeli: 10.000 Dolar

Aylık Destek: 5.000 Dolar (%50 oranında)

Yıllık Toplam Destek: 60.000 Dolar (Yıllık 75.000 Dolar limitinin altında kaldığı için tamamını alır).

2. Vergi İstisnaları ve Uygulama Esasları

Karar metinlerinde destek ödemeleri hesaplanırken vergisel yükümlülüklerin hariç tutulduğu özellikle belirtilmiştir. Bunun sebebi, İhtisas Serbest Bölgelerinde firmaların zaten 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu kapsamında geniş vergi bağışıklıklarına sahip olmasıdır.

Çifte Destek Yasağı: Vergi ve sosyal güvenlik primi gibi yasal yükümlülüklere ilişkin teşviklerden yararlanılması (muafiyetler), bu karar kapsamındaki nakdi desteklerin alınmasına engel değildir. Ancak, aynı gider kalemi için (örneğin aynı kira faturası için) başka bir kurumdan (örneğin TÜBİTAK veya KOSGEB) nakdi destek alınamaz.

Vergilerin Destek Hesabına Etkisi: İşveren tarafından ödenmesi zorunlu olan vergi ve SGK primleri, Desteğe Esas Tutarın hesabında dikkate alınmaz. Yani devlet, firmaya “Zaten vergisini almadığım (istisna tuttuğum) bir tutarın üzerine ayrıca nakdi destek vermem” prensibiyle hareket eder. Destek, vergisiz net maliyet üzerinden hesaplanır.

Kimler Yararlanabilir?

Bu bölgelerde yer alabilecek firmalar, Cumhurbaşkanı Kararı ve ilgili genelgelerle net bir şekilde belirlenmiştir.

Kimler Başvurabilir?

Yazılım ve Bilişim Firmaları: Yazılım üretimi, oyun geliştirme, bilişim ürünleri.

Yüksek Teknolojili Üreticiler: Orta-yüksek veya yüksek teknolojili imalat yapan sanayiciler.

İhracat Odaklı Hizmet Sektörleri: Bakanlıkça belirlenen diğer döviz kazandırıcı hizmetler.

Başvuru Şartları:

Tecrübe Şartı: Genellikle asgari 3 yıl önce kurulmuş ve belirli bir ihracat tecrübesine sahip şirketler kabul edilir.

Yabancı Şirketler: Yurt dışında yerleşik şirketler de şube açarak veya yeni şirket kurarak başvurabilir.

Startup İstisnası: 3 yıllık kuruluş şartını sağlamayan ancak potansiyeli yüksek girişimler için özel alanlarda yer olması kaydıyla başvuru imkanı tanınabilir (Bu durumda ruhsat süresi başlangıçta 3 yıl ile sınırlıdır).

Destek Oranı ve Tutarı

Destek Türü	Destek Oranı	Yıllık Üst Limit	Süre	Açıklama
Nitelikli Personel Desteği	%50	15.000 ABD Doları (Kişi Başı)	5 Yıl	En fazla 10 personel için verilir. Aylık tavan 1.250 $’dır. ¹³¹³¹³¹³
Kira Desteği	%50	75.000 ABD Doları	5 Yıl	Arazi ve bina kira harcamalarını kapsar. ¹⁴¹⁴¹⁴¹⁴
Kurumlar Vergisi	%100 Muafiyet	Limitsiz	Süresiz	Bölgedeki faaliyetlerden elde edilen kazançlar vergiden muaftır.
Personel Gelir Vergisi	%100 Muafiyet	Limitsiz	Süresiz	Üretimin %85’i ihraç edildiği sürece personelin gelir vergisi alınmaz.
KDV İstisnası	%100 İstisna	Limitsiz	Süresiz	Bölgeye giren mal ve hizmet alımlarında KDV ödenmez.

Destek Başvuru Süreci ve Danışmanlık Rolümüz

1

Fizibilite ve Stratejik Planlama

Süreç: Şirketinizin NACE kodları, mali yapısı ve ihracat potansiyeli incelenerek İSB'ye uygunluğu analiz edilir.

Rolümüz: Şirketinizin "İhtisas" tanımına uyup uymadığını belirler, yanlış başvuru ile zaman kaybetmenizi önleriz.

2

Faaliyet Ruhsatı Başvurusu ve Dosya Hazırlığı

Süreç: Başvuru dilekçesi, EK-1 formu, ticaret sicil gazeteleri ve detaylı "Faaliyet Akış Şeması" hazırlanarak Bölge Müdürlüğü'ne sunulur.

Rolümüz: Bürokratik yükü üzerinizden alır, projenizi Bakanlık kriterlerine göre (Teknoloji yoğunluğu, Ar-Ge niteliği) biz yazarız.

3

Ruhsat Alımı ve Şirket Kurulumu/Şubeleşme

Süreç: Genel Müdürlük onayı sonrası 30 gün içinde kira sözleşmesi imzalanır ve Faaliyet Ruhsatı alınır.

Rolümüz: Bölge işleticisi ile kira sözleşmesi müzakerelerini yönetir ve ruhsatın hızlı çıkmasını sağlarız.

4

Destek Kapsamına Alınma (Teşvik Başvurusu)

Süreç: Yatırımlar tamamlandıktan ve personel işe alındıktan sonra "Destek Kapsamına Alınma" başvurusu (EK-2) yapılır.

Rolümüz: Sanayi Sicil Belgesi ve Kapasite Raporu süreçlerini koordine eder, personelinizin "Nitelikli Personel" kriterlerine (mezuniyet, bölüm vb.) uygunluğunu denetleriz

5

Aylık/Dönemsel Ödeme Takibi

Süreç: Personel maaşları ve kiralar ödendikten sonra, üçer aylık dönemlerde (Ocak, Nisan, Temmuz, Ekim) ödeme talep dosyası (EK-3) hazırlanır.

Rolümüz: SGK ve Vergi borcu sorgulamalarını yapar, eksiksiz dosya sunarak hibe ödemelerinin gecikmeden hesabınıza yatmasını sağlarız.

Dikkat Edilecek Hususlar

İhtisas Serbest Bölgelerinde hata yapmamak ve hak kaybına uğramamak için şu noktalara dikkat edilmelidir:

Çifte Destek Yasağı: Aynı gider kalemi için (örneğin aynı personelin maaşı) hem İSB desteğinden hem de TÜBİTAK veya Teknokent desteğinden aynı anda yararlanamazsınız.

Nitelikli Personel Tanımı: Personel desteği alacağınız çalışanın mutlaka üniversitelerin (veya denkliği olan) en az 4 yıllık lisans programlarından mezun olması gerekir.

Serbest Bölge İşlem Formu (SBİF): Yapılan tüm yazılım ve hizmet satışları (App Store satışları dahil) için SBİF düzenlenmesi zorunludur. Bu, ihracatın kanıtı niteliğindedir.

Ödemelerin Belgelenmesi: Maaş ve kira ödemelerinin banka kanalıyla yapılması ve dekontların açıklama kısımlarının mevzuata uygun olması şarttır.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Soru: Şu an bir Teknokent firmasıyım, İhtisas Serbest Bölgesine geçebilir miyim? Cevap: Evet, geçebilirsiniz. Ancak Teknokent’teki vergi avantajlarınız devam ederken, İSB’nin sunduğu kira ve %50 personel maaş hibe desteğinden yararlanmak için operasyonunuzu buraya taşımanız maliyet avantajı yaratabilir. Danışmanlarımız sizin için karşılaştırmalı maliyet analizi yapmaktadır.

Soru: Start-up şirketim var, 3 yılı doldurmadım. Hiç şansım yok mu? Cevap: Şansınız var. Mevzuat, “nitelikli kullanıcılara yönelik sınırlı alanlarda” 3 yıl şartını aramadan 3 yıllık geçici ruhsat verilmesine imkan tanımaktadır. Projenizin niteliği burada belirleyicidir.

Soru: Destek ödemeleri TL mi yoksa Döviz mi ödenir?

Cevap: Harcamalarınızı (kira, maaş) hangi para birimiyle yaptıysanız, ödemeler Merkez Bankası çapraz kurları esas alınarak hesaplanır ve TL karşılığı olarak Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu’ndan hesabınıza yatırılır.

Soru: Yurt dışına yazılım satıyorum, fatura kesmek zorunda mıyım?

Cevap: App Store, Google Play gibi platformlar üzerinden yapılan satışlarda toplu raporlar baz alınarak Serbest Bölge İşlem Formu düzenlenir, ayrıca Gümrük Beyannamesi açılmasına gerek yoktur. Bu süreçteki muhasebe entegrasyonunu biz sağlıyoruz.

Danışmanlık firması olarak; İhtisas Serbest Bölgeleri sürecinde şirketinizin stratejik ortağı olarak hareket ediyoruz. Mevzuatın karmaşık yapısında kaybolmadan, maksimum hibe ve vergi avantajına ulaşmanız için başvuru dosyanızın hazırlanmasından, banka hesabınıza teşvik ödemesinin girdiği ana kadar süreci yönetiyoruz.

Öne Çıkan Anahtar Kelimeler: İhtisas Serbest Bölgesi nerede, İstanbul İhtisas Serbest Bölgesi, Bilişim Vadisi teşvikleri, Teknoloji kümelenmesi.